RUBRIEK Mediacenter

Uw parochie

1922 parochies online op Kerknet

Zoek en vind uw parochie in Kerknet met het klik-kaartje of geef een postcode, parochie- of plaatsnaam in.

GROTE MADAMMEN

Ooit telde ons landje honderden begijnhoven. Alle grote Vlaamse steden hadden er meerdere, kleine steden minstens een kleintje. In de begijnhoven woonden religieuze vrouwen samen in een uniek verband. Ze verbonden zich aan een welbepaalde leefgemeenschap, een convent, waarin ze werden ‘ingekleed’. Begijnen beloofden slechts gehoorzaamheid aan de regel van het begijnhof, niet aan een orde. Ze legden geen gelofte van armoede af en konden ten alle tijd hun convent verlaten.Ze bleven dus ‘vrije vrouwen’.

Die vrijheid ging vroeger ver. Zo kookten begijnen ieder hun eigen potje. Het bestuur van een begijnhof lag in handen van een grootjuffrouw. Een priester stond in voor de spirituele dienstverlening, maar woonde meestal buiten de muren.

Begijnen mogen we voorwaar niet bestempelen als kwezels. Ze waren zelfstandige religieuze vrouwen die hun eigen haarden bestuurden. Dat leidde vaak tot conflicten met wereldlijke en geestelijke heren. De begijnen verdienden hun eigen kost door textielwerk, vandaar dat ze tot op de dag van vandaag worden geassocieerd met kantklossen. Sommige begijnen hadden zelfs eigen bedrijfjes in de beslotenheid van het ‘hof’. Ook onderwijs aan arme meisjes namen de begijnen ter harte.

In dit kleurrijke boek wordt voor het eerst de volledige geschiedenis van één begijnhof geschilderd, met name het Sint- Elisabethbegijnhof in Sint-Amandsberg bij Gent. Bewust begijnhof is de voortzetting van het oude Sint- Elisabethbegijnhof in de Gentse binnenstad. De lezer ontwikkelt een uitgebreid inzicht in de geschiedenis van het Gentse begijnenleven.

In het midden van de negentiende eeuw gebeurde er alvast iets unieks in de begijnengeschiedenis: het hele begijnhof met zevenhonderd inwoners verhuisde naar een randgemeente, waar de hertog van Arenberg een groot perceel ter beschikking stelde.

De verhuizing geschiedde onder druk van het liberale stadsbestuur, dat de oude godshuizen (toen al in handen van de overheid) wilde verkopen of slopen, waardoor de begijnen uit hun huizen dienden gezet. Op 29 september 1874 werd het nieuwe begijnhof ingehuldigd. Dat werd een triomfantelijke gebeurtenis. Deze hele geschiedenis wordt belicht vanuit documenten van toen. Zo tonen de auteurs ook aan dat er een traditie was van families die hun dochters, zussen en nichten naar welbepaalde conventen stuurden.

In 1990 waren er in Sint-Amandsberg nog maar een paar begijnen over. In 2003 verhuisde de laatste begijn. Toch kunnen we uit het historische overzicht opmaken dat de neergang van de begijnen eigenlijk al vele tientallen jaren voordien was ingezet. Dat is vreemd, omdat de leefvorm misschien moderner oogt dan het ‘klassieke’religieuze leven dat het uiteindelijk overleefde. De vraag van de auteurs of begijnen nog relevant zijn voor de mens van vandaag blijft echter onbeantwoord. (EDS)

Auteur(s): TRIEST MONIKA, VAN POUCKE GUIDO EN VANOOTEGHEM CECILE

ISBN: 978 90 317 3238 8

€ 39.50