Het offerfeest
Van 26 mei tot 30 mei 2026 vieren moslims wereldwijd het Offerfeest. Maar wat vieren of herdenken de moslims dan juist? Kom jij ook niet veel verder dan het
slachten van een schaap en de hele discussie die daarover elk jaar terugkomt? In dit artikel geven we wat meer duiding en gaan we in gesprek met Hicham El
Majnaoui, schepen van (oa) integratie om meer te weten te komen over de traditie en het manier van vieren.
Het islamitische Offerfeest, in het Arabisch Eid al-Adha, behoort samen met het Suikerfeest tot de belangrijkste feesten binnen de Islam. Het feest valt aan het
einde van de jaarlijkse bedevaart naar Mekka (Hajj) en herinnert aan hetverhaa l van de profeet Ibrahim, die in de Bijbel beter bekend is als Abraham.
Zowel in de joodse, christelijke als islamitische traditie geldt Abraham als een voorbeeld van geloof en vertrouwen in God.
Volgens de islamitische overlevering kreeg Ibrahim van God de opdracht om zijn zoon Ismaïl te offeren. Het verhaal gaat niet over geweld, maar over
vertrouwen en overgave: Ibrahim was bereid alles wat hem dierbaar was in Gods handen te leggen. Op het laatste moment greep God echter in en werd
een ram in de plaats van zijn zoon geofferd. Daarom staat het Offerfeest symbool voor trouw, gehoorzaamheid, dankbaarheid en solidariteit.
Dit verhaal vertoont een duidelijke parallel met het verhaal uit Genesis waar Abraham zijn zoon Isaak moet offeren en waarbij op het laatste moment een
engel hem tegenhoudt. Isaak wordt gezien als één van de drie aardsvaders van het Jodendom en Christendom. Ismaël is een belangrijke profeet voor de
Moslims en voorouder van de Arabische stammen. Moslims geloven dat Ibrahim de baby Ismaïl en diens moeder Hajar achterliet in de woestijn van
Mekka, op bevel van God. Toen het water op was, rende Hajar zeven keer tussen de heuvels Safa en Marwa, een ritueel dat Moslims nu nog steeds doen
tijdens de Hajj. God liet daarop de Zamzam-bron ontspringen onder de voeten van de trappelende baby Ismaïl. Deze bron bestaat vandaag de dag nog
steeds in Mekka. Een verschil met de Bijbelse traditie is dat Ismaïl en Ibrahim in hun leven herenigd worden om samen de Ka’aba te herbouwen (het
kubusvormige gebouw in Mekka). Dit maakt Mekka tot het spirituele centrum van de wereld voor de Islam.
Tijdens het Offerfeest komen families samen voor het gebed in de moskee en dit al vlak na zonsopgang. Na dit gebed (Eid-gebed) bezoeken ze familieleden,
vrienden en buren. Velen dragen nieuwe of feestelijke kleren en delen uitgebreid maaltijden met elkaar. Traditioneel wordt een schaap of ander dier
(rund, kameel) geofferd. Het vlees wordt traditioneel in drie verdeeld: een deel voor het eigen gezin, een deel voor familie en vrienden, en een deel voor
mensen die het moeilijk hebben. Het delen met armen en kwetsbaren vormt een essentieel onderdeel van het feest.
Omdat het slachten van een schaap lang niet meer zo evident is, wordt er vaak voor gekozen om bij een beenhouwer een deel van een rund te kopen. Ook dit gebeurt volgens strikte regels. Bij een rund kunnen tot zeven personen samen deelnemen aan één offer. Je koopt dus één zevende van een rund.
Ook hier moet je het aangekochte deel in drie verdelen: een deel voor het eigen gezin, een deel voor familie en vrienden, en een deel voor mensen die het moeilijk hebben. In Vlaanderen kiezen sommige Moslims vandaag ook voor een schenking aan hulporganisaties. Anderen kiezen ervoor om geld te geven aan mensen hier of elders die onvoldoende middelen hebben om zelf een dier aan te kopen en te laten slachten in een erkend slachthuis en volgens de geldende wetgeving. Voor veel moslims in Vlaanderen is het Offerfeest vooral een moment van verbondenheid.
Hicham verwoordde het zo: “Het mooiste aan het Offerfeest is dat iedereen samenkomt. Mijn kinderen kijken uit naar het familieontbijt en naar het bezoek aan hun grootouders. Cadeautjes geven en krijgen hoort daar zeker bij. We proberen hen vooral mee te geven dat delen belangrijker is dan het feestmaal zelf.” Bij ons begint de dag van het offerfeest vroeg met een gezamenlijk gebed, waarna we elkaar geluk wensen met de woorden Eid Mubarak – “gezegend feest”. Daarna volgen bezoeken aan familieleden, vaak verspreid over meerdere dagen. Het Offerfeest nodigt moslims uit om stil te staan bij de vraag wat echt waardevol is in het leven: geloof, verbondenheid, zorg voor elkaar en aandacht voor wie kwetsbaar is. Net daarin raakt dit feest ook aan waarden die herkenbaar zijn voor mensen van andere religies en levensbeschouwingen. Het verhaal van Abraham herinnert eraan dat geloof uiteindelijk niet draait om bezit of macht, maar om vertrouwen, liefde en verantwoordelijkheid voor de medemens.
Dank aan Hicham voor zijn input.
Willy Duchatelet
