In de multiculturele samenleving mag alles en iedereen naast elkaar bestaan. Toch botsen we af en toe op de grenzen van onze verdraagzaamheid. Het spanningsveld tussen het vreemde en het eigene roept vraagtekens op. Zoals: kan tolerantie wel de hoogste waarde zijn? En waar loop je tegenaan als je als Marokkaanse jongen uit het Rifgebergte alle hokjes ontstijgt en burgemeester van Rotterdam wordt?
Curieuze toverbal
In het boek Waarom tolerantie niet de hoogste waarde kan zijn onderwerpen Martin Terpstra en Theo de Wit het begrip “tolerantie” aan een nadere doordenking. De politiek filosofen komen tot de conclusie dat tolerantie een belangrijke ontwikkeling in conceptualisering heeft ondergaan. Van een woord waar onverschilligheid aan kleefde, ontwikkelde tolerantie zich de jongste 50 jaar naar een basisnorm, of zelfs een politieke utopie. Maar hoe houdbaar is dat? En hoe kan de curieuze toverbal die tolerantie heet, worden gered?
Diversiteit als werkwoord
Onderzoeker Jasper Van Assche bekijkt het fenomeen “tolerantie” vanuit de invalshoek van de sociaalpsychologie. Wat doet superdiversiteit met mensen, zijn religieuze mensen (in)toleranter dan mensen die niet geloven, en hoe kunnen we weer tot een geslaagd samenleven komen? Voor zijn onderzoek bestudeerde Van Assche zowel homogene als diverse buurten. Diversiteit is een werkwoord, concludeert hij, maar dat werkt vooral als mensen actief en op een positieve manier met elkaar in contact komen.
Grenzen van tolerantie
Een derde stem in het dossier is die van Ahmed Aboutaleb. Op 15-jarige leeftijd verhuisde hij vanuit Beni Sidel in het Marokkaanse Rifgebergte naar een achterstandswijk in Den Haag. “De bezetenheid waarmee Aboutaleb zijn eigen inburgering en opleiding ter hand neemt, heeft iets absurds”, stellen de auteurs van zijn biografie, de journalisten Ruben Koops en Elisa Hermanides. Die “bezetenheid” zal hem ver brengen: in 2009 wordt de gastarbeiderszoon aangesteld als burgemeester van Rotterdam. Maar hoewel Aboutaleb onvermoeibaar tolerantie predikt, botst hij zelf voortdurend op tegen de grenzen ervan.
Abonneer of vraag een gratis proefnummer op www.tertio.be
