Op 4 mei viert de Kerk het feest van het H. Bloed van Onze Heer Jezus Christus en op He-melvaartsdag (donderdag 14 mei) trekt door de Brugse binnenstad de H. Bloedprocessie. Twee goede gelegenheden om een bezoekje te brengen aan de H. Bloedkapel, waar de reli-kwie van het Heilig Bloed bewaard wordt.
Wat is het Heilig Bloed?
Het Heilig Bloed is een verwijzing naar het bloed dat Jezus Christus vergoot tijdens zijn lij-den en kruisdood. Het staat symbool voor het offer dat het Paaslam Christus bracht uit liefde voor de mensheid, tot vergeving van zonden en tot verlossing van de wereld. Paus Benedic-tus XVI: “Christus heeft het kwaad niet met kwaad beantwoord, maar met het goede, met Zijn oneindige liefde. Het Bloed van Christus is de waarborg van Gods trouwe liefde voor de mensheid. Met de blik op de wonden van Christus, kan elk mens, zelfs in omstandigheden van uiterste morele ellende, zeggen: God heeft mij niet verlaten, Hij heeft mij lief, Hij heeft Zijn leven voor mij gegeven; en zo kan hij de hoop terugvinden.” (Angelustoespraak 05.07.2009)
Relikwie van het Heilig Bloed in Brugge
Een beetje in de schaduw van het imposante stadhuis ligt in de hoek van de Burg een van de meest bijzondere religieuze plaatsen van België: de H. Bloedbasiliek. Het complex bestaat uit twee delen: een romaanse benedenkapel en een gotische bovenkapel. De benedenkapel werd in de 12e eeuw opgericht door graaf Diederik van de Elzas en is gewijd aan de Griekse kerkleraar, de H. Basilius.
Een monumentale trap brengt je naar de bovenkapel, de eigenlijke H. Bloedbasiliek, met schitterende neogotische interieurdecoraties. De muurschilderingen en de brandglasramen brengen in een symfonie van kleuren een stukje Vlaams verleden en veel gewijde geschie-denis. Maar nog opvallender is de heilige stilte in de basiliek: hier wordt de relikwie van het H. Bloed van Christus bewaard en vereerd. Voor gelovigen een ontroerend gebeuren …
Het sierlijke witmarmeren Heilig Bloedaltaar (1752) is opgevat als een Calvarieberg en ver-wijst naar het kruisoffer van Christus. Het dateert uit 1752 en is een voorbeeld van de Brugse rococo. Op de expositietroon wordt de relikwie van het H. Bloed vereerd: gestold bloed van Jezus in een langwerpig kristallen flesje dat gevat is in een rijk versierde koker. Volgens de overlevering heeft Jozef van Arimatea het bebloede lichaam van Jezus van het kruis afge-nomen, met doeken gewassen en in zuiver linnen gewikkeld. Hij zou het bloed van Christus opgevangen en bewaard hebben.
Van Jeruzalem naar Brugge
Het verhaal van de relikwie in Brugge is nauw verweven met de geschiedenis van de kruis-tochten. De traditie vertelt dat Diederik van de Elzas, graaf van Vlaanderen, de relikwie van het H. Bloed ontving in Jeruzalem als dank voor zijn inzet tijdens de tweede kruistocht naar het heilig Land. Op 7 april 1150 zou hij de relikwie naar Brugge hebben gebracht, al wordt dat door de meeste historici sterk in twijfel getrokken. De oudste getuigenis van de aanwe-zigheid van de relikwie van het H. Bloed in Brugge dateert immers van 1256, een eeuw later.
Tegenwoordig brengen de meeste historici de relikwie in verband met de val en de plunde-ring van Constantinopel in 1204 door de kruisvaarders tijdens de vierde kruistocht. In de Mariakapel van het keizerlijk paleis werden toen diverse relieken van het lijden en de dood van Christus bewaard. Toen Boudewijn IX, graaf van Vlaanderen, de nieuwe keizer van Con-stantinopel werd, zou hij de relikwie van het H. Bloed naar Brugge hebben laten overbren-gen, waar zijn dochters Johanna en Margaretha aan het hoofd van het graafschap stonden. Uit onderzoek is bovendien gebleken dat het kokertje van de relikwie rond 1200 vervaardigd zou zijn van bergkristal … uit Constantinopel.
Een eeuwenoude verering
Al die eeuwen wordt de relikwie van het H. Bloed in Brugge vereerd. Bedevaarders van over de hele wereld komen er hulde brengen aan Jezus Christus, die ons, naar het woord van Pe-trus, door zijn bloed heeft gered. “U weet immers dat u niet met zoiets vergankelijks als zil-ver of goud bent vrijgekocht uit het zinloze leven dat u van uw voorouders had geërfd. U bent verlost door het kostbare bloed van Christus, als dat van een lam zonder smet of gebrek.” (1 Petrus 1, 18-19)
De H. Bloedprocessie op ‘Brugges mooiste dag’
Al meer dan 700 jaar is er in Brugge een ommegang met de relikwie van het H. Bloed. Het hoogtepunt van de devotie van het H. Bloed is op Hemelvaartsdag, wanneer de H. Bloedpro-cessie door de historische binnenstad trekt. In een indrukwekkende processie brengen zo’n 1800 figuranten Bijbelse verhalen uit het Oude en Nieuwe Testament tot leven, alsook lokale historische taferelen. Op het einde wordt de toeschouwers gevraagd om op te staan, stil te worden en te buigen, wanneer de relikwie van het H. Bloed voorbijkomt. De relikwie is ge-borgen in een schrijn, dat dateert van 1617 en vervaardigd is in goud en zilver, versierd met edelstenen, cameeën en parels. Op het opbergkoffertje staat het motief van de pelikaan die zijn borst openrijt om zijn jongen voedsel te geven. Het staat symbool voor Christus, die – in een daad van liefde tot het uiterste – zijn bloed heeft vergoten om de mensheid te redden. Een bezoek aan de H. Bloedbasiliek en de H. Bloedprocessie is voor elke christen een uitno-diging om de onschatbare rijkdom van deze genade telkens opnieuw dankbaar te ontdekken.
Jo Broucke
