Pendelen tussen Middelkerke en Brugge met één doel voor ogen:
samen bouwen aan de Kerk van morgen!
Sinds een jaar combineert pastoor Bart twee jobs, of beter gezegd twee roepingen: pastoor in Middelkerke en vicaris-generaal in het bisdom Brugge. We gaan nog even verder in op zijn taak in het bisdom en vragen hem daarna hoe hij dat alles weet te combineren met zijn taak als pastoor in de pastorale eenheid Sint-Andreas Middelkerke.
Wat zijn volgens jou de uitdagingen waar we met ons bisdom en de Kerk vandaag voor staan?
Tijdens de eerste maand heb ik goed mijn oor te luisteren gelegd bij de dekens. Vanuit wat zij hebben aangebracht, kon ik mij een beeld vormen van waar we het best op inzetten in ons bisdom tijdens de komende jaren. Zowel op het vlak van de organisatie van de parochiepas-toraal als in de zorg voor de medewerkers zijn er best wat uitdagingen. Ik noem er drie: vorm geven aan een Kerk van knooppunten, maar ook aan een Kerk in een sterk geseculari-seerde en multiculturele wereld. Ten slotte moeten we blijven werken aan de geloofwaardig-heid van de Kerk.
Wat moeten we ons voorstellen bij een Kerk van knooppunten?
In zijn laatste pastorale brief heeft bisschop Lode een stand van zaken gegeven van het sy-nodale proces dat ons voorbereidt op een pastorale en kerkjuridische vernieuwing van onze parochies. Dat is noodzakelijk, want de secularisatie van onze samenleving heeft ook grote gevolgen voor het voortbestaan van onze parochies en geloofsgemeenschappen. Heel wat parochies zijn niet langer in staat om op zichzelf te functioneren. Daarom willen we bouwen aan een netwerk van geloofsgemeenschappen, waarin samenwerking centraal staat. We kie-zen bewust voor verscheidenheid in aanbod. Parochieknooppunten, elk met een centrumkerk, vormen de kern van het volle parochieleven. In de hoofdkerken van de huidige pastorale eenheden vieren we sacramenten en zondagsliturgie, terwijl buurtkerken plekken zijn voor devotie, stilte of vieringen bij bijzondere gelegenheden.
Eén van mijn opdrachten is om deze hertekening van de parochies een concrete gestalte te geven in ons bisdom. Een hele uitdaging, want het aantal beschikbare priesters en vrijgestel-den wordt steeds kleiner. In de overgangsperiode betekent dit dat er veel werk door weinig mensen moet gedaan worden. Mijn grote zorg is: hoe kunnen we – in de mate van het moge-lijke – zoveel mogelijk pastoraal vrijgestelden en vrijwilligers motiveren om zich met hart en ziel te blijven inzetten?
En de twee andere prioriteiten die je daarnet noemde?
Onze samenleving is sterk geseculariseerd en is meer en meer een multiculturele samenle-ving aan het worden, ook buiten de steden! In deze context is het niet meer vanzelfsprekend om christen te zijn, laat staan een praktiserende katholiek. Heel wat vragen dringen zich op. Hoe kunnen we op bepaalde plaatsen als individu én als gemeenschap getuigenis blijven afleggen van ons christelijk geloof? Durven we daarvoor uit onze comfortzone komen? Hoe zullen we bijvoorbeeld mensen onthalen die we niet kennen, die een andere achtergrond en moedertaal hebben, die niet eerder met het christendom in contact zijn gekomen en zoeken-de zijn, die kleine of grote kwetsuren met zich meedragen, …?
Een derde aandachtspunt betreft de geloofwaardigheid van de Kerk, die de voorbije jaren zware klappen heeft gekregen vooral door de vele onthullingen van grensoverschrijdend ge-drag. Hoe kunnen we recht doen aan de slachtoffers, maar ook… hoe kunnen we als Kerk hiervan herstellen? Welke stappen moeten we zetten om misbruik (in de meest brede zin van het woord) te voorkomen? Er werd op dit vlak al veel ondernomen, maar het werk is nog niet af. Zo kunnen we volgens mij bijvoorbeeld nog meer inzetten op het detecteren van de ver-schillende mechanismen die aanleiding geven tot klerikalisme en machtsmisbruik.
Naast je opdracht als vicaris-generaal van het bisdom Brugge was het je uitdrukkelijke wens om ook pastoor te blijven van de pastorale eenheid Sint-Andreas Middelkerke. Waarom vind je dat zo belangrijk?
De keuze om in Middelkerke te blijven, is een keuze geweest voor de parochiegemeenschap waar ik ruim 10 jaar deel vanuit maak. Ik ben graag in Middelkerke en heb ook de indruk dat de gemeenschap het spijtig zou vinden mocht ik verhuizen.
Daarnaast vind ik het ook belangrijk om goed voeling te blijven houden met de concrete parochiepastoraal. Ik wil mij dan ook met een groot hart als pastoor verder inzetten voor de lokale geloofsgemeenschap, maar de wijze waarop is begrijpelijkerwijze veranderd. Het vele concrete pastorale werk werd namelijk overgenomen door drie pastoraal benoemden: Sylvia Bekaert (parochieassistent), Maryan Stetsyshyn (medepastoor) en Cirilo De Deus (meewer-kend priester). Daarnaast kan ik ook rekenen op heel gedreven vrijwillige medewerkers die zich inzetten voor de parochie en de kerkfabrieken. Dankzij de inzet van veel mensen kan ik met een gerust gemoed mij vooral concentreren op het werk voor het bisdom. Het is fijn om te merken dat het motto van onze pastorale eenheid meer en meer werkelijkheid wordt: Kerk zijn doen we samen!
De Sint-Willibrorduskerk ondergaat momenteel een ware metamorfose! Dat kadert ongetwijfeld in een nieuwe en bredere visie op wat ‘Kerk zijn’ vandaag betekent?
Al vanaf het eerste moment dat ik in Middelkerke aan de slag ben gegaan, was het mijn vu-rige wens om een geloofsgemeenschap op te bouwen die een zekere uitstraling heeft. Con-creet betekent dit dat de gemeenschap vanuit het geloof dat ze verkent, viert en beleeft in staat is om heel open en gastvrij mensen te verwelkomen. Getuigenis afleggen van het ge-loof in Jezus Christus doe je immers niet alleen als persoon, maar ook als gemeenschap. In die zin mag er ook wel een sterke dynamiek vanuit gaan.
De Sint-Willibrorduskerk werd vrij snel aangeduid als hoofdkerk. Het is met andere woor-den de kerk van waar de geloofsgemeenschap van groot-Middelkerke samenkomt om te bid-den en te vieren en ook om elkaar te ontmoeten. Om die doelstelling te kunnen bereiken, was het nodig om het kerkgebouw te moderniseren en functioneler te maken. Dankzij de uitste-kende samenwerking met de kerkfabriek en het team van de pastorale eenheid werden er stappen gezet naar een volledige verbouwing van de oorspronkelijke neogotische kerk tot een ontmoetingsruimte. Het kunstwerk van Kim En Joong geeft aan het geheel nog een extra dimensie. De drie grote brandglasramen accentueren de verticaliteit en richten de blik naar boven, naar het hemelse. De wijze waarop père Kim het licht een plaats weet te geven in de brandglasramen stemt tot stille bewondering.
Ik hoop dat de nieuwe ontmoetingsruimte heel wat kansen zal bieden om mensen bij elkaar te brengen om elkaar te ontmoeten, maar ook om met elkaar het geloof te delen. Want daar is het tenslotte toch allemaal om te doen.
Hoe zie je de toekomst van de pastorale eenheid Sint-Andreas Middelkerke in het licht van ‘een Kerk van knooppunten’?
Het is nog geen uitgemaakte zaak welke steden of gemeenten een knooppunt zullen worden. Dat zal pas gebeuren tegen Pasen 2028. Maar mijn aanvoelen is dat Oostende dat zal worden voor onze streek. In de komende jaren zal er met het team van onze pastorale eenheid dan ook bekeken moeten worden welke stappen we kunnen zetten om ons meer en meer te ver-binden met de pastorale eenheid in Oostende. Voor het echter zover is, is het van groot be-lang om de pastorale werking van de hoofdkerk goed uit te bouwen.
Jo Broucke
Een deel van dit interview verscheen eerder in het februarinummer van het bisdomblad Kerk in zicht. Deel 3 verschijnt volgende week.
