Op een waardige manier afscheid nemen kan helpen het verdriet om het gemis een plaats te geven. De afscheidsliturgie wordt in vele kerken niet alleen gedragen door de voorganger en de familie. Ook volwassen misdienaars en lectoren kunnen hun steentje bijdragen om er een serene dienst van te maken. Naar aanleiding van Allerzielen hadden we een babbel met Eugeen, Paula en Jean die meewerken in de Sint-Salvatorkerk.
Hier zie je Jean, Paula en Eugeen klaar voor een uitvaart
Hoelang doe je dit al?
Eugeen: Ik doe dit al twintig jaar, van toen ik met pensioen ging. Mijn vrouw Rosemie, was lid van de kerkraad en kwam na een vergadering thuis met de vraag van de deken of ik dit wou doen. Ik was ook in mijn jeugdjaren al misdienaar geweest. Ik kreeg dan zelfs les van 2 nonnekens uit Brugge in het latijn.
Ik wou eigenlijk stoppen toen ik 75 werd, maar ik kon pastoor Bart toch niet in de steek laten. Dus doe ik nog verder.
Jean: Ik kreeg de vraag van deken Wilfried, en ik ben het bij pastoor Bart verder blijven doen. Ik vermoed een 6 à 7 jaar.
Paula: Ik kreeg in het jaar 2000 de vraag om in de vakantieperiode in te springen als lector in de weekendvieringen, om de afwezigheden door verlof wat op te vangen. Dat is geleidelijk geëvolueerd naar lezen tijdens huwelijken en uitvaarten, na het wegvallen van de vorige lector, zo’n 7 jaar geleden.
Hoe zie je je taak in de uitvaartliturgie?
Eugeen: Ik vind van wel. We zorgen ervoor dat voor de priester alles vlot loopt. Ook als een andere priester voorganger is, dan vertrouwt hij vooral op ons dat alles goed loopt. Want in elke kerk zijn er eigen gewoontes. Maar ik zeg altijd: als er iets misloopt, gewoon verder doen. Uiteindelijk weten de mensen toch niet hoe er werd afgesproken, en dus dan valt het niet op.
Jean: Reeds als kind was ik veel in de kerk, bij de missionarissen van Scheut. Ik vind het vanzelfsprekend om mensen te helpen. Na elke dienst ga ik nog even tot bij het beeld van O.-L.-Vrouw, om te danken dat ik mocht helpen in de dienst en even te bidden.
Paula: Het is vaak een pluspunt tegenover de familie dat er ondersteuning is. We tonen op die dat ze deel zijn van de gemeenschap, ook al beseffen ze dat niet altijd. Het is telkens opnieuw afscheid nemen, de dood komt op dat moment heel dichtbij. Niet alleen voor die familie, maar ook voor ons. We vergeten te veel dat de dood eigenlijk deel uitmaakt van het leven.
Zijn er uitvaarten of dingen die blijven hangen zijn?
Eugeen: Ja, de uitvaart van een jong meisje dat zelfmoord pleegde, is me heel lang bijgebleven. Dat blijft hangen. En dit jaar ook de uitvaart van een goede vriend, Jean-Pol, met wie we geregeld op reis gingen.
Paula: Je neemt van iedere uitvaart wel iets mee naar huis. De muziek die gekozen werd, of sommige teksten, blijven hangen. Enkele uitvaarten blijven in het bijzonder bij. Zo was er een uitvaart zonder muziek, op vraag van de familie, want mama hield van de stilte. Dit was wel heel intens.
Merk je een verschil met vroeger?
Eugeen: Niet echt, al zijn er nu wel meer families die we na de uitvaart niet meer zien. Al was het in vroegere tijden een heel belangrijke taak. Als kind kon je dan de school verlaten om de uitvaart te gaan dienen. Je kan je dat nu niet meer voorstellen hé.
Paula: Soms heb ik het gevoel dat mensen onverschilliger zijn. Al blijf ik het mooi vinden dat mensen hun overledenen binnenbrengen in de kerk. Het blijf uiteindelijk Gods huis.
Krijg je soms reacties van mensen?
Eugeen: Ja, soms word je herkend op straat of in de winkel. In het begin moest ik wel eens denken van waar de mensen me herkenden. (nvdr. Eugeen ging vroeger aan huis de meterstanden opnemen voor W.V.E.M.) Maar ik kreeg nog nooit negatieve reacties.
Jean: ja, ik krijg geregeld positieve reacties van mensen, en dat doet deugd.
Paula: Het gebeurt bij mij ook wel dat mensen mij herkennen van in de kerk. Ik heb daar geen probleem mee. En meestal zijn de mensen wel dankbaar. Af en toe zeggen ze het ook: ‘zo’n mooie tekst, en zo schoon gelezen’. Maar ik kies de teksten niet.
Het is ook al gebeurd dat men zegt dat ik een ‘heilige’ ben. Maar dat ben ik niet. Ik doe dit omdat het mij gevraagd werd en op die manier neem ik deel aan de viering.
Al plannen om te stoppen?
Eugeen: Als de gezondheid het toelaat, dan doe ik nog een tijdje verder. Maar mocht de pastoor iemand anders vinden, dan heb ik daar ook geen probleem mee.
Jean: Ik zou dit graag blijven doen zolang ik fit blijf, als dienst aan de getroffen families.
Paula: Ik stop als Eugeen stopt.
Dankjewel voor jullie tijd en zeker voor jullie engagement. Ik kan zeggen dat het altijd aangenaam is om bij jullie te komen voor een uitvaart. Jullie zijn een goed geoliede machine en verstaan elkaar zonder woorden.
Véronique
