18-25jan: gebedsweek voor de eenheid

Gebedsweek voor de eenheid van de christelijke kerken
Tony Poorters

We danken ere-deken Rik Palmans die vorig jaar over deze gebedsweek schreef voor het parochieblad in ons dekenaat. 

Jezus bidt voor eenheid

Jezus moet wel een heel realistisch iemand geweest zijn. Hij  kent het hart van de mensen en Hij weet wat er omgaat in hun hart (Luc 16,15).
In het evangelie van Johannes bidt Hij tijdens het laatste avondmaal op vurige wijze voor de eenheid (hoofdstuk 13 tot en met 17)..
Blijkbaar voorvoelt Hij de moeilijkheden en de gevaren die de Kerk zullen bedreigen. Hij bidt dat de leerlingen één zouden blijven met de Vader, dat ze één zouden blijven onder elkaar. Maar ook bidt Hij uitdrukkelijk ‘voor hen die door het woord van de leerlingen in Mij zullen geloven’ (Jo 17,20)… en daar horen wij bij.
Johannes schrijft zijn evangelie tegen het einde van eerste eeuw. Hij zal wel gehoord en ondervonden hebben dat er twistpunten en onenigheden waren in de Kerk. Trouwens dat lezen we al in de Handelingen van de apostelen waar het niet altijd goed loopt tussen Petrus en Paulus. Diezelfde Paulus zal door zijn grote ijver ook weerstand oproepen, maar hij zal steeds het beste van zichzelf geven voor de eenheid.

Eeuwige breuklijnen

Het zal wel van alle tijden zijn dat het onmogelijk is om de eenheid rond ideeën, opvattingen en methoden te bewaren. Altijd zal er wel iemand opstaan die er andere meningen op na houdt en die ook ten uitvoer wil brengen ten koste van een scheiding. We hoeven maar naar ons eigen politiek landschap te kijken dat verwarrend versnipperd geraakt. En wat dan zeggen van de machtigen der aarde die niet bekommerd zijn om eenheid, maar om de alleenheerschappij.
En wij, christenen, hebben wij het beter gedaan? Neen. Doorheen de eeuwen heeft de Kerk  pijnlijke scheuringen meegemaakt.

Schisma’s

Een schisma is een afsplitsing of afscheuring van de officiële Kerk.
Een eerste groot schisma gebeurde tussen Oost en West. Na de val van het Romeinse Rijk groeien Oost en West niet alleen politiek maar ook als Kerken uit elkaar. Gedurende vele eeuwen waren er meerdere diepe – meestal theologische- onenigheden wat in 1054 leidde tot wederzijdse excommunicatie en definitieve scheuring. De Oosterse Kerk noemt zich orthodox. 
In de periode tussen 1378 en 1417 voltrekt zich een schisma binnen de Westerse katholieke Kerk. Het is de periode van de pausen en tegenpausen (Avignon). 
Een grotere definitieve scheuring in het Westen gebeurt in 1521 als Maarten Luther en zijn volgelingen geëxcommuniceerd worden wegens afwijkende theorieën en praktijken. De Protestanten zijn geboren en zullen alternatieve kerkvormen stichten.
Niet veel later, in 1534 scheurt de Engelse Kerk zich af en wordt koning Hendrik VIII hoofd van de Anglicaanse Kerk.

Verzoeningspogingen

Altijd ook zijn er mensen geweest die de scheidingen betreurden en alles in het werk gesteld hebben om tot verzoening te komen. Maar wat in eeuwen uit elkaar is gegroeid met wederzijdse diepe verwondingen groeit niet zomaar terug naar eenheid. 
Eén van de meest spraakmakende en historisch genoemde gebeurtenissen vond plaats op 4 januari 1964, ondertussen 61 jaar geleden.
Toen omhelsden de orthodoxe patriarch Athenagoras I van Constantinopel en paus Paulus VI elkaar in Jeruzalem. Een standbeeld bij de basiliek van de Boodschap in Nazareth herinnert daaraan. 
Maar binnen de orthodoxe Kerk is er ook veel onenigheid. De Oekraïense en Russische orthodoxen vieren niet meer samen Kerstmis op dezelfde dag. 
Ook binnen de katholieke Kerk is niet iedereen even verzoeningsgezind. Maar er wordt nog altijd gepraat en de opeenvolgende pausen hebben de oecumene, het werken aan christelijke eenheid, hoog op hun programma staan.
Paus Franciscus en laatst ook paus Leo XIV – eind november 2025 - hadden ontmoetingen met de orthodoxe kerk. Vooral is er hoop dat in 2033, bij het bijzonder Heilig Jaar omwille van 2000 jaar dood en verrijzenis van de Heer, er eenzelfde paasdatum zal komen, want nu verschilt dit van elkaar.

Bidden

‘Als je elkaar nog niet kunt beminnen begin dan met te proberen om elkaar geen pijn te doen’ is een uitspraak die aan de heilige Franciscus van Assisi wordt toegeschreven. En wat we in de lange tussentijd ongeremd kunnen doen is bidden. Dat stemt ons hart al milder en daar ligt het begin van verzoening. De bidweek voor de eenheid is dus echt wel belangrijk.

Woensdag 21 januari om 19u30 is de GEBEDSWAKE voor de EENHEID in de kathedraal te Hasselt. Ook in de kerk te Schoonbeek wordt die dag gebeden.