Maria Lichtmis
De veertigste dag
Op 2 februari viert de Kerk het feest van de Opdracht van de Heer. In de volksmond heet het “Maria Lichtmis”, een feest dat nog verband houdt met de geboortedag van Jezus Christus. Het is de veertigste dag van Kerstmis; op sommige plaatsen blijft de kerststal nog staan tot op die dag.
Het evangelie (Lucas 2, 22 – 39) verhaalt de gebeurtenis dat het kind Jezus, zoals elke eerstgeboren jongen, door zijn ouders in de Tempel van Jeruzalem opgedragen werd aan God. Op de veertigste dag was dit een “vrijkopen”: want elke eerstgeborene was “eigendom” van God (Exodus 13, 2). Jozef en Maria offerden hiervoor een koppel jonge duiven, een offer van arme mensen . Tevens was er het voorgeschreven zuiveringsoffer dat moeder Maria moest brengen, veertig dagen na de geboorte. Oudere mensen herkennen hierin nog “de kerkgang” van de pas bevallen moeders.
Een licht voor alle volkeren
Het evangelieverhaal schetst dan de ontmoeting met Simeon, de persoon die heel zijn leven uitzag naar de komst van de langverwachte Messias. In het kind Jezus mag hij “het licht” zien dat eindelijk voor Israël gekomen is. “Laat nu, Heer, volgens uw woord, zo bidt hij, uw dienaar in vrede heengaan. Want mijn ogen hebben thans uw heil mogen aanschouwen dat Gij hebt bereid voor Israël, het licht dat schijnt voor alle volkeren…”
Ook is er Hanna, een weduwe van 84 jaar, die dag en nacht in de tempel biddend aanwezig is; ook zij mag de vervulling van Gods belofte “zien” in dit Kind.
Het zijn Simeon en Hanna die “verder zien” dan dit eenvoudige onopvallende gebeuren. Zij verkondigen de blijde boodschap dat God temidden van zijn volk komt wonen… dat God in dit Kind zijn volk ontmoet en redding schenken zal.
De voorzegging
Op meerdere plaatsen in het evangelie wordt de idyllische droom van een gelukkig en voorspoedig gezinsleven voor Jozef en Maria doorprikt. Zo is er bij evangelist Matteüs de dreiging van koning Herodes en de vlucht naar Egypte. Johannes’ evangelie spreekt over: “Hij kwam in het zijne, maar de zijnen aanvaardden Hem niet”. Bij Lucas is er de voorzegging door de oude Simeon, heel bijzonder gericht tot Maria: “Een zwaard van droefheid zal uw hart doorboren omwille van dit Kind”.
Over “Lichtmis” hangt al de schaduw van “Goede Vrijdag” en wordt Kerstmis verbonden met Pasen.
Maria Lichtmis
Bij dit feest hoort traditioneel ook de lichtprocessie, die gehouden wordt bij het begin van de eucharistie op die dag. De kaarsen worden gezegend met volgend gebed:
“God, Gij zijt het ware licht, de bron waaruit het licht voortkomt dat eeuwig straalt. Vervul de harten van uw gelovigen met de luister van het onvergankelijk licht en geef dat allen die in uw tempel door de glans van dit kaarslicht worden omgeven, eens het licht van uw glorie mogen aanschouwen.”
Met Maria mogen wij ons hart openen voor Jezus, het Licht voor alle volkeren.
Zoals Maria willen wij Jezus trouw blijven in goede en kwade dagen, want Hij is ons leven.
Door de voorspraak van Maria mogen wij hoopvol uitzien naar de heerlijkheid van de hemel.
Wist u dat Lichtmis ook het patroonsfeest is van de Katholieke Universiteit Leuven, waarvan Maria de beschermheilige is, de “Sedes Sapientiae”, de “Zetel van Wijsheid”. Paus Franciscus kwam de 600e verjaardag van haar stichting vieren einde september 2024.
Tony Poorters
