Hoe zit het nu met het synodaal proces? Wat kunnen we ervan verwachten? Hoe doen we eraan mee? Het zijn vragen die ik vaak hoor. Het proces gaat inderdaad verder. Na een eerste fase in alle bisdommen, landen en continenten (2021-2023), en een tweede fase met twee verruimde bisschoppensynoden in Rome (2023-2024), zitten we in de derde fase van het proces (2025-2028). Voor die derde fase publiceerde het secretariaat van de synode een handleiding: Paden voor de implementatiefase van de synode. De hoofdbedoeling van deze fase is dat alle bisdomen nieuwe werkwijzen en structuren uitbouwen om hun kerkgemeenschap een nieuw synodaal-missionair elan te geven. “De implementatiefase wil dus een tastbare impact hebben op het leven van de Kerk en op het functioneren van haar structuren en instellingen. Als ze zich zou beperken tot het formuleren van abstracte hypothesen, zou ze haar doel niet bereiken en vooral het enthousiasme en de energie verspillen die het synodale proces tot nu toe heeft voortgebracht.” Het is een kans en een opdracht die we in het bisdom Antwerpen ernstig ter harte willen nemen.
Te veel? Te tegenstrijdig?
Zopas publiceerde ik een werktekst voor de implementatie van het synodaal proces in ons bisdom. Die sluit zowel aan bij onze diocesane beraadslaging aan het begin van synodaal proces (2021), als bij de documenten die ondertussen uit het wereldwijde synodaal proces zijn voortgekomen. Daarom komen zowel plaatselijke als wereldwijde thema’s erin aan bod. Hoe kunnen we een meer synodale kerkgemeenschap vormen? Dat is de hoofdvraag. Hoe kunnen we ons oefenen in samen luisteren, samen beraadslagen, samen beslissen en samen uitvoeren? En vooral: zijn onze vele raden en commissies nog het aangewezen instrument om dat doel te bereiken? Vergaderen we niet te veel met dezelfde mensen over dezelfde onderwerpen, met te weinig concrete of soms tegenstrijdige resultaten? Zitten de juiste mensen wel mee aan tafel? De ronde tafels van de voorbij bisschoppensynoden in Rome kunnen ons ongetwijfelde inspireren bij het zoeken naar nieuwe vormen van synodaliteit.
Uitdagingen
In onze diocesane beraadslaging kwamen thema’s aan bod die voor onze regio belangrijk zijn, zoals de gelijkwaardige betrokkenheid van man en vrouw in de Kerk, de verdere uitbouw van een pastoraal dienstambt voor lekengelovigen, en de mogelijkheid om ook gehuwde mannen tot priester te wijden. De implementatiefase van het synodaal proces biedt de gelegenheid om op die domeinen concrete stappen te zetten, als onze bijdrage aan het wereldwijde proces.
Daarnaast zie ik twee uitdagingen die we op een synodale manier willen aanpakken, uitdagingen waarmee alle bisdommen in onze regio te maken hebben. Enerzijds het onthaal, de vorming en de begeleiding van ‘nieuwkomers’ in het geloof. Het zijn jongeren of volwassenen die vragen om het doopsel of het vormsel, na de kindertijd. Anderzijds de vorming van een missionaire kern in elke pastorale eenheid, een knooppunt of lichtplek van waaruit diverse plaatselijke gemeenschappen pastorale ondersteuning krijgen. Het zijn thema’s waarover we best een ronde tafel kunnen opzetten!
Kan synodaliteit een nieuwe lente voor de Kerk inluiden? Ja, als we de kop boven het maaiveld durven uit te steken, zoals krokussen, hyacinten en narcissen nu volop aan het doen zijn, ondanks het nog koude winterweer. Ze kijken al naar een zon die nog op zich laat wachten.
+ Johan Bonny
Lees meer in ‘Relevant’, het magazine van het bisdom Antwerpen.
Abonneren kan via relevant@idecommedia.be
of via de klantenservice Idecom Media voor Relevant 09 296 20 26.
Een abonnement kost 45 euro. Een los nummer kost 15 euro.
