Koning Arthur had het goed bekeken met zijn ronde tafel. Niemand zit aan het hoofd van de tafel, want we zijn hier allemaal gelijk. We kunnen elkaar recht in de ogen kijken, want we hoeven ons hier niet te verbergen. Maar weet je waar koning Arthur het niet over had? Over elkaar laten uitspreken, de woorden laten landen en de reactie uitstellen. Daar brengt het synodale luistergesprek nu verandering in.
Verkooppraatje?
“Ik vraag me af of we met die synodale gespreksmethode sneller tot beslissingen zullen komen.” De blik van mijn collega dwaalt naar de grijze wolken boven het Kempische bos.
Enkele dagen eerder volgden de collega, ik en alle medewerkers van het bisdom Antwerpen de diocesane studiedag over de praktische aanpak van de ideeën, die enerzijds uit de synode over synodaliteit en anderzijds uit de pastorale brief van onze bisschop Johan Bonny voortgekomen zijn. Ideeën zijn immers niet genoeg; je moet ze ook uitvoeren. Het synodale luistergesprek garandeert geen snelle beslissingen, voor alle duidelijkheid. Het is geen verkooppraatje, waarmee je alle neuzen in dezelfde richting duwt of mensen overtuigt van jouw fantastische inge ving. Synodaliteit is een geestelijke oefening in contemplatieve dialoog en onderscheiding. Zoals Ignatius van Loyola het voorschreef, wil het synodale gesprek zijn deelnemers tijd en ruimte gunnen om de Geest te onderscheiden in de keuzes waar ze voor staan. De opstelling is belangrijk. Er is een reden waarom de interieurkeuzes van koning Arthur eeuwenlang het ideaalbeeld van leiderschap gekleurd hebben. We zitten in een kring, een vorm die gelijkwaardigheid en verbondenheid accentueert. Toch begrijpen we dat ook de ridders iemand nodig hebben om het gesprek in goede banen te leiden, iedereen aan het woord te laten en de wederkerende thema’s op te merken. Op die wijze draagt koning Arthur de eindverantwoordelijkheid over de debatten tussen zijn vazallen. De hedendaagse tegen hanger van die vroegmiddeleeuwse krijgsman noemen we de ‘moderator’. Als beschermer van de Ronde Tafel nodigt de moderator elke deelnemer uit om zijn mening te geven, zonder dat het gesprek in een discussie vervalt. Om een aangenaam ritme van luisteren, praten en bidden te bekomen, verwelkomt de gespreks leider de deelnemers door een kaars te branden en het synodegebed te bidden.
Ronde tafels In de namiddag schoven de aanwezigen aan ronde tafels aan, die het bisdom speciaal voor deze synodale oefenjaren aankocht. Sinds de synode over synodaliteit in Rome is een ronde tafel zowat het symbool van syno daliteit geworden. Voor het eerst werd er uitgewisseld aan ronde tafels, waaraan een gemengd gezelschap – bisschoppen, priesters, religieuzen, leken, mannen én vrouwen – aanschoof. En dat werd gesmaakt. Bisschop Bonny weet dat systeem naar waarde te schatten en houdt eraan om het ook te hanteren om lokaal synodaal te overleggen. “Het is niet de vorm van de tafel die bepaalt of een gesprek synodaal verloopt,” beseft vicaris-gene raal Wim Selderslaghs, “maar het brengt ons wel al in de juiste mindset.” En met een knipoog: “En het voorkomt alvast dat we moeten beslissen wie aan de kop plaatsneemt en wie aan de hoek belandt.” (IVH)
TIP: De tafels zijn handig inklapbaar en dus makkelijk te vervoeren. Stafmedewerkers die een synodaal kringgesprek begeleiden, nemen ze mee om het gesprek te faciliteren. Coördinator bij Kamino en stafmedewerker bij de Diocesane Diensten Ella Deweerdt zal instaan voor de coördinatie van de synodale gesprekken in ons bisdom. Wil jij in je vereniging, instelling, team ... synodaal overleggen over een aantal thema’s. Kom de tafels gerust halen! Ze zijn gestockeerd op het TPC en in het vicariaat Kempen. Voor meer info kan je mailen naar synodaliteit@bisdomantwerpen.be
Lees meer in ‘Relevant’, het magazine van het bisdom Antwerpen. Abonneren kan via relevant@idecommedia.be of 09 296 20 26. Info op www.relevant-bisdomantwerpen.be. Een abonnement kost 45 euro. Een los nummer kost 15 euro.
