Onlangs stelde paus Leo dat predikanten beter geen AI gebruiken om hun preek te maken. Naar aanleiding van die uitspraak polste VRT NWS bij pastoor Bart Paepen van de Onze-Lieve-Vrouwe-kathedraal in wat hij daarvan vond. Bart schuwt de digitale media niet (n.v.d.r. zoals jullie lazen in het vorige nummer van Relevant), maar is minder vertrouwd met het gebruik van artificiële intelligentie. Hij had tot dan nog nooit een AI-tool gebruikt en besloot de proef op de som te nemen. Hij liet ChatGPT een preek schrijven over de lezing van de Samaritaanse vrouw bij de bron, een tekst die hij zelf uitvoerig heeft bestudeerd en dus goed kent.
Nioet onder de indruk
“Het resultaat had wat weg van een preek uit de jaren ‘80”, oordeelt Bart, niet onder de indruk. “Het was moraliserend. Absoluut niet de toon die ik graag wil in mijn preek.” En dus vroeg hij aan ChatGPT de toon aanpassen. “Dat lukte! Het tweede resultaat was al heel wat beter, meer to the point en minder moraliserend. Het is best indrukwekkend dat dat mogelijk is.”
Ontmoeting
Toch is Bart niet gewonnen voor het idee om voortaan zijn preken door AI te laten maken. “Een AI-tool levert data aan, maar liturgie bestaat niet uit het overdragen van data. Liturgie gaat over ontmoeting. In de liturgie willen mensen Christus ontmoeten. De preek is daar een onderdeel van”, meent Bart. “Het is een manier waarop ik als predikant mensen in contact kan brengen met Jezus. Dat is een serieuze opdracht. Bovendien kan ik in een preek nadruk leggen op wat ik belangrijk vind. AI schakelt de persoonlijke boodschap helemaal uit, terwijl die zeker bijdraagt aan de dialoog tussen de voorganger en het volk, maar belangrijker nog, ook tussen Christus en het volk. Terecht heeft de paus gezegd dat de ontmoeting tussen predikant en tekst cruciaal is. En dat de voorganger aandacht heeft voor wat er leeft in de parochie, wat er leeft in de wereld … In het weekend ga ik in de kathedraal vaak in drie vieringen voor. En telkens is het publiek anders. En dus moeten mijn preken dat telkens ook zijn.”
Bron van kennis, niet van wijsheid
Nu hij AI ontdekt heeft, de voordelen maar ook de nadelen ondervonden heeft, gebruikt Bart het wel vaker, zij het met enige terughoudendheid. “Het kan een handig instrument zijn en helpen om informatie te bundelen. Het is een bron van kennis, maar niet van wijsheid”, aldus Bart. “Bovendien wees een jonge parochiaan me op het feit dat het gebruik van AI enorm veel energie kost, en dat het in die zin onethisch is om het voor van alles en nog wat te gebruiken.”
Saskia van den Kieboom
Lees meer in ‘Relevant’, het magazine van het bisdom Antwerpen.
Abonneren kan via relevant@idecommedia.be of 09 296 20 26. Info op www.relevant-bisdomantwerpen.be
Een abonnement kost 45 euro. Een los nummer kost 15 euro.
