We bevinden ons op een kantelpunt in de geschiedenis. Ook paus Leo XIV lijkt hier ten volle van overtuigd. Het is veelzeggend dat onze huidige paus de naam Leo koos. Hij plaatst zich daarmee in de traditie van paus Leo XIII, die in 1891 met Rerum Novarum de arbeider verdedigde tegen de ontmenselijking van de industriële revolutie. Leo XIII stelde toen al: de mens is een doel op zich, nooit een middel voor economische efficiëntie. In de recent verschenen encycliek Magnifica Humanitas zet de huidige paus die lijn met kracht verder in de context van AI: “In het tijdperk van kunstmatige intelligentie, waarin de menselijke waardigheid wordt bedreigd door nieuwe vormen van ontmenselijking, is het onze dringende plicht om door en door menselijk te blijven. We moeten de grootsheid van de mensheid liefdevol beschermen—een grootsheid die ons is geschonken en in haar volle omvang is geopenbaard in Christus, en waarvan de pracht door geen enkele machine ooit kan worden vervangen. Echte vooruitgang komt altijd voort uit een hart dat openstaat voor anderen, een verstand dat bereid is te luisteren en een wil die zoekt naar wat verbindt in plaats van wat scheidt” (paragraaf 15).
AI bevindt zich namelijk niet in een ideologisch vacuüm. Ze wordt ontwikkeld en gebruikt binnen een cultuur die vandaag volledig gedomineerd wordt door neoliberale efficiëntielogica en doorgedreven individualisme. Vanuit christelijk perspectief kunnen bij dat vertrekpunt al grote vraagtekens geplaatst worden, alvorens het nog maar te hebben over wat AI allemaal kan of doet. Misschien is de diepere en veel belangrijkere vraag wat AI met de mens doet of kan doen, zoals Brys en Levreau op scherp stellen in de inleiding van hun boek. Is het zo dat alles wat technisch mogelijk is ook werkelijk altijd moet gebeuren? Volgens de twee auteurs staat er namelijk niets minder op het spel dan de menselijke natuur en het goede leven zelf. Door steeds de aandacht te richten op de technologie van AI en de toepassingen ervan dreigen we volledig uit het oog te verliezen wat de impact zou kunnen zijn van die revolutionaire omwenteling voor de mens.
Lees verder in Relevant juli-augustus 2026.
Timothy Beynaerts, directeur HIGW Antwerpen
Lees meer in ‘Relevant’, het magazine van het bisdom Antwerpen.
Abonneren kan via relevant@idecommedia.be of 09 296 20 26. Info op www.relevant-bisdomantwerpen.be
Een abonnement kost 45 euro. Een los nummer kost 15 euro.
