Elk jaar organiseert de Diocesane Werkgroep Catechumenaat in september een open avond voor (toekomstige) begeleiders van catechumenen en voor wie meer wil weten over de voorbereiding van volwassen geloofsleerlingen (het catechumenaat). Telkens belicht de werkgroep een ander element uit die voorbereiding. In de voorbije maanden groeide het idee om samen met de Diocesane Werkgroep Bijbel (DWB) te werken met het Marcusevangelie. Op de open avond van 12 september werd een roadmap gepresenteerd, het eerste ‘product’ van die samenwerking.
Myriam Smits
Het catechumenaat is het traject dat volwassen geloofsleerlingen (catechumenen) afleggen op weg naar hun doopsel, eucharistie en/of vormsel. Dat traject is niet nieuw. Reeds in het vroege christendom doorliepen geloofsleerlingen verschillende stadia in hun initiatie en inwijding in het geloof. Het traject was een samenhangend geheel van gebed, bezinning en uitleg over Bijbel en geloofsleer. Hoogtepunt van die weg was de viering van de initiatiesacramenten – het doopsel, het vormsel en de eucharistie – tijdens de paasnacht.
Paashaggadah
In zijn boek Marcus: geweld en genade. De actualiteit van het Marcusevangelie stelt Benoît Standaert dat het Evangelie van Marcus tijdens de voorbereiding van de geloofsleerlingen in de paasnacht voorgelezen wordt. Voor hem is het Marcusevangelie een ‘paashaggadah’. De Haggadah (letterlijk ‘verhaal’) is het boek met verhalen die de Joden tijdens de sederavond van de Pesach beluisteren, zowel het verhaal van de uittocht uit Egypte als alle andere verhalen over nachten waarin God verlossend ingreep ten voordele van zijn volk.
De eerste christenen kwamen uit het Joodse volk en waren bekend met de gebruiken tijdens de Joodse feesten. Voor hen was het voorlezen van een volledig boek op de vooravond van een feest bijgevolg niets nieuws. Zowel qua lengte als qua opzet past Marcus in dat kader. Marcus is immers het kortste evangelie en kan in ongeveer twee uur in zijn geheel worden voorgelezen. Een derde van het evangelie van Marcus is gewijd aan de laatste week van Jezus. Benoît Standaert verwoordt het als volgt: “Zoals in de joodse paaswake leven Marcus en de zijnen in afwachting van een gebeuren dat ooit met het einde van de geschiedenis samen moet vallen, maar dat mogelijkerwijze in deze nacht plaats kan vinden” (blz. 27).
Roadmap
Die hypothese van Benoît Standaert inspireerde de Diocesane Werkgroep Catechumenaat en de Diocesane Werkgroep Bijbel om een roadmap uit te werken voor de lectuur van het Marcusevangelie als een mogelijke weg om geloofsleerlingen voor te bereiden op weg naar hun doopsel.
David Godecharle, stafmedewerker Bijbel en spiritualiteit en lid van de Diocesane Werkgroep Bijbel, stelde de roadmap voor: “Het Marcusevangelie is een interessant evangelie om mee te beginnen: het is gemakkelijk en het vormt een mooie introductie op het genre ‘evangelie’. Marcus is de evangelist van de weg: hij presenteert de weg die Jezus in zijn leven gaat naar zijn kruisdood, naar de verheerlijking door het kruis.”
Samen op ontdekkingstocht
David nodigde zowel beginners als gevorderden uit om met de roadmap aan de slag te gaan. De voorgestelde begeleiding richt zich niet alleen tot geloofsleerlingen maar ook tot begeleiders. Geloofsleerling en begeleider ontdekken samen en zijn samen tochtgenoot. In het leren van de ene leert ook de ander. De roadmap bevat materiaal voor vijf bijeenkomsten, zoals een introductie over het begin en einde van het Marcusevangelie, een stafkaart die inzicht biedt in de structuur van het evangelie, een inleiding waarin het eigene van Marcus wordt belicht en vier evangelieverhalen die telkens een etappe uit het verhaal van Jezus vertellen. De vijf bijeenkomsten hoeven niet als een reeks aangeboden te worden.
De roadmap is zo opgevat dat een begeleider in een gezamenlijke onderscheiding met de een kandidaat kan nagaan of en op welke manier ze met dit materiaal aan de slag gaan: een of twee bijeenkomsten met eventueel later een vervolg of een intensieve bestudering van het Marcusevangelie in de veertigdagentijd of paastijd, of … En wie weet komt er ooit in de komende jaren een volledige lezing van het Marcusevangelie, net als in de vroege Kerk.
Lees meer in ‘Relevant’.
Abonneren kan via abonnementen.relevant@otheo.be.
Info op www.relevant-bisdomantwerpen.be. Een abonnement kost 45 euro. Een los nummer kost 15 euro. Info op 03 202 84 30.