Op de tweede zondag van Pasen – Beloken Pasen! – wordt in de liturgie elk jaar het evangelie gelezen van Thomas die weigert te geloven dat Jezus zich na zijn dood heeft laten zien (Johannes 20,19-31). Het verhaal van Jezus leek met zijn dood gedaan en afgesloten. Maar niets is minder waar. Het feest van Pasen heet op de tweede paaszondag wel beloken – afgesloten – te zijn, het is een afsluiten om het verder van betekenis te laten zijn voor ons leven. Beloken Pasen is in die zin ook tegelijk ontloken Pasen: het verhaal van Jezus wil verdergaan in ons eigen leven, in wat wij ermee doen. Daarom zegt Johannes: “Ik heb dit alles opgetekend opdat je door te geloven in hem leven zou vinden.” Johannes schrijft geen biografie van Jezus die dan in de kast mag geborgen worden. Het verhaal van Jezus wil verdergaan in ons en van betekenis zijn voor allen die er willen van leven. Het hangt dus mee af van het antwoord dat wij erop geven.
In die zin lijken we in dit lenteseizoen wel op een bloem. Bloemen bloeien niet open omdat iemand anders ze vertelt over water, licht en lucht. Maar wel omdat ze zelf met hun wortels in de aarde op zoek gaan naar water en zo hun hoofd kunnen opheffen naar het licht van de zon. Leven doen we niet op bevel. Het groeit van binnenuit, wij zijn het zelf die ons openstellen voor wat ons tot leven doet komen.
Zo is het ook met geloven, leert ons het verhaal van Thomas. De andere leerlingen mogen nog zoveel vertellen over hun ontmoeting met de verrezene. Als Thomas zelf niet mag ervaren wat het betekent dat Jezus leeft, zal hij er nooit kunnen in geloven. Met woorden alleen breng je niemand tot geloven. Het geraakt worden door Gods liefde is iets dat we zelf moeten voelen en willen mogelijk maken. Geloven is een hoogstpersoonlijke ontmoeting met de Heer. Anderen kunnen ons daarbij helpen en inspireren. Maar de laatste stap moeten we zelf zetten.
Geloven is daarom nooit gemakkelijk. Het laat zich niet goedkoop vinden. Het vraagt het overwinnen van veel vragen en twijfels. Er is ook zoveel dat het tegenspreekt: het lijden in de wereld, ons eigen kleine en grotere lijden. Alle twijfel en duisternis die er in een mens kan omgaan, vinden we terug in de figuur Thomas. We mogen er onszelf in herkennen met ons eigen vragen en zoeken. Het lijden van onszelf en van anderen, onze twijfel, we moeten het niet wegduwen. Maar door het ernstig te nemen, door het aan te raken met onze eigen handen, kunnen we misschien zoals Thomas openbloeien tot echt geloof en zeggen: “Mijn Heer en mijn God!”
Jos Houthuys
