'Het gezicht en de stem zijn heilig', zo begint paus Leo XIV de 60ste Boodschap voor Wereldcommunicatiedag (Mediazondag), die dit jaar plaatsvindt op 17 mei: ‘Ze zijn ons geschonken door God, die ons heeft geschapen naar zijn beeld en gelijkenis en ons tot leven heeft geroepen door het Woord dat Hij tot ons heeft gericht.’ Het is nodig om die menselijke waardigheid te beschermen in een tijdperk van technologische innovatie.
Ons nadenken niet uitbesteden
Digitale technologieën kunnen stemmen, gezichten en emoties zodanig nabootsen, dat ze essentiële dimensies van menselijke communicatie fundamenteel veranderen. De uitdaging van AI is in die zin niet alleen technologisch, maar antropologisch: het gaat om het beschermen van de menselijke identiteit en authentieke relaties.
Algoritmen van sociale media stellen snelle emotionele reacties boven reflectie en verzwakken daardoor kritisch denken, terwijl ze sociale polarisatie bevorderen. ‘Door mensen te groeperen in bubbels van gemakkelijke consensus en verontwaardiging, verminderen deze algoritmen ons vermogen om te luisteren en kritisch te denken, en vergroten ze de sociale polarisatie’, klinkt het.
Onderscheid tussen realiteit en simulatie
Ook nemen onze analytische vaardigheden, verbeeldingskracht en persoonlijke verantwoordelijkheid af naarmate we meer vertrouwen op AI voor informatie, creativiteit en besluitvorming, waarschuwt de paus.
Het wordt ook almaar moeilijker om onderscheid te maken tussen realiteit en simulatie in digitale omgevingen, waar geautomatiseerde agents en chatbots het publieke debat en individuele keuzes kunnen beïnvloeden en emotionele reacties en persoonlijke interacties vormgeven. Die dynamiek kan behalve individuen, ook het sociale en culturele leven beschadigen.
Drie pijlers
De paus verwijst naar drie pijlers om hierop een antwoord te vinden: verantwoordelijkheid, samenwerking en onderwijs. Technologieontwikkelaars, politieke autoriteiten, mediaprofessionals en opvoeders worden opgeroepen om transparantie te bevorderen, de menselijke waardigheid te waarborgen en de integriteit van informatie te waarborgen.
‘Het gaat er niet om digitale innovatie tegen te houden, maar ze te begeleiden en ons bewust te zijn van het ambivalente karakter ervan. Het is aan ieder van ons om onze stem te laten horen ter verdediging van de mens, zodat we van deze tools bondgenoten kunnen maken.’
Gezichten en stemmen zijn meer dan symbolisch van cruciaal belang om de menselijke dimensie van communicatie te behouden. ‘We moeten het geschenk van communicatie koesteren als de diepste waarheid van de mensheid, waarop ook alle technologische innovatie gericht moet zijn.’
Bron: Vatican News
Otheo wil drempels verlagen
Toegankelijkheid. Het is een belangrijke waarde voor Otheo en voor heel onze gemeenschap. Daarom zet Otheo zich dagelijks in om drempels te verlagen. Door digitaal én op papier beschikbaar te zijn en door verhalen te brengen die anders misschien niet gehoord worden.
Toch ervaren nog altijd heel wat groepen drempels om helemaal mee te kunnen zijn. Daar wil Otheo iets aan doen en stelt diverse doelstellingen:
Een toegankelijk website voor iedereen
Een website die toegankelijker is voor screenreaders, waarvan je kleuren en contrasten kan aanpassen, met opties voor betere leesbaarheid voor slechtzienden en zelfs de mogelijkheid om artikels te laten voorlezen. Als we deze doelstelling halen, dan kunnen we met een speciale tool onze website 3 jaar lang toegankelijk maken voor iedereen.
Gratis Otheo-abonnementen in de gevangenissen
Geloof inspireert. Ook om tot inkeer te komen. Om een waardige opsluiting en een vlotte re-integratie van gevangenen te stimuleren wil Otheo graag een jaar lang verschillende papieren abonnementen verdelen in elk van de 15 penitentiaire instellingen in Vlaanderen. Is gevangenen bezoeken immers niet een van de werken van barmhartigheid?
Geloofsgeletterdheid vergroten
Geloof verbindt, maar alleen als iedereen kan volgen. Ongeveer 1 op 3 Belgen heeft vandaag nog een directe band met het christendom. Maar kennis over de Kerk, geloof, religieuze verhalen en symbolen vervaagt. Daardoor wordt het moeilijker om bijbelverhalen of artikels over geloof echt te begrijpen. En dus ook om je verbonden te voelen. Daarom wil Otheo de geletterdheid rond geloof versterken met een publicatie die basiskennis over geloof deelt, inzicht geeft en context biedt.
Een ‘kerkathon’ voor initiatieven die toegankelijkheid vergroten
In het najaar willen we ons extra inzetten om kerken toegankelijker te maken. Maar dat kunnen we niet alleen. Daarom roepen we iedereen op om samen met ons ideeën te bedenken. Otheo organiseert een ‘kerkathon’: een creatieve dag waarop jij samen met anderen ideeën kan ontwikkelen zoals een ingang zonder drempels, rolstoelvriendelijke gangpaden of een actie om de eenzaamheid in je parochie tegen te gaan. Als we dit doel halen, kunnen we dit realiseren en initiatieven ondersteunen.
Otheo op TikTok
Heel veel mensen zijn zoekend. En die zoektocht speelt zich voor een groot deel online af. TikTok is daar bij uitstek hét kanaal, maar het vraagt bovenop onze traditionele redactie ook extra tijd, zorg en enthousiasme om onze verhalen naar het nieuwe medium te vertalen en nieuwe verhalen te zoeken die daarbij passen. Als we deze doelstelling halen, kunnen we onze eerste experimenten op Tiktok omzetten naar een heuse online strategie. Met een potentieel bereik van maar liefst 500.000 geïnteresseerden.
Otheo steunen kan via een gift op:
NV Katholieke Mediagroep
Halewijnlaan 92, 2050 Antwerpen
BE70 0000 0063 3025 (BIC : GEBA BE BB)
Met vrije mededeling ‘voor een toegankelijker Otheo’
