Het woordje ‘nultolerantie’ is in onze tijd deel geworden van het jargon als het ergens uit de hand loopt. Het tekent ook de geest van onze samenleving. Verdraagzaamheid voeren we niet bepaald als het hoogste goed in het vaandel. Dan vallen de woorden op van de profeet Hosea (Hosea 6,1a.3-6) en van Jezus (Matteüs 9,9-13) in de lezingen van zondag : “Ik wil liever barmhartigheid dan offers.” Met het betonen van barmhartigheid win je geen verkiezingen. Niets door de vingers zien, niets meer gedogen, heet het nu. Nochtans zit er een diepgoddelijke klank in het woord gedogen: het is genade betonen zoals God zelf bron van genade is. Zo treedt ook Jezus op: met mededogen. Hij ziet geen zondaars tegenover zuiveren. Hij ziet slechts kinderen van God met elk hun eigen zwakheden en tekorten. En hij ziet een God die vol barmhartigheid en mededogen is.
Het wordt mooi geïllustreerd in het verhaal van de roeping van Matteüs. Dat verloopt heel direct. Jezus ziet Matteüs, hij zegt hem: volg mij, en terstond volgt de man hem. Dat Matteüs als tollenaar niet bepaald een goede faam had, deert Jezus niet. In een volgende scène zit Jezus al bij hem aan tafel, samen met nog andere mensen van hetzelfde slag. Zondaars, zeggen de Farizeeën misprijzend, en ze werpen het Jezus als een verwijt voor de voeten. Schande, roepen ze in koor. Het is een reactie van alle tijden. Niemand houdt van mensen die de regels aan hun laarzen lappen. Dat fraudeurs en beleidsmensen die het niet nauw nemen, aan de kaak gesteld worden is terecht. Maar het maakt ons al gauw even onbarmhartig als degenen die kritiek op Jezus hebben.
Hoe anders beleeft Matteüs het optreden van Jezus tegenover hem! Jezus ziet om naar hem, verguisde en uitgespuwde mens. Hij vraagt hem zelfs om zijn volgeling te worden. Want voor Jezus is ook deze mens de moeite waard. Niet voor niets betekent de naam Matteüs ‘geschenk van God’. Ook voor Matteüs is de ontmoeting met Jezus een echt Godsgeschenk. In Jezus is Gods barmhartigheid, zijn vrede en vergeving, naar hem toe gekomen. Het is een geschenk waarin we met velen willen delen. Want zelf worstelen we allen met eigen schuld en onvolkomenheid. Wat een genade is het dan te mogen voelen en ervaren dat we daar niet op vastgepind worden. Dat we mogen delen in die wondere vrijheid die liefde heet en die ons altijd weer in de gemeenschap wil brengen. Laten we die ook voor elkaar opbrengen.
Jos Houthuys
