We gedenken op Allerheiligen onze heiligen. Maar wie zijn ze, onze heiligen? Van sommigen kennen we de naam omdat ze ons bekend zijn van verhalen en overleveringen. Of omdat ze afgebeeld staan op schilderijen, of ook omdat onze kerken naar hen genoemd zijn. Ik noem ze de ‘zichtbare’ heiligen. Maar er zijn ook de heiligen van wie we helemaal niet de naam kennen. Omdat de herinnering aan hen in de loop der tijden vervaagd is. Of omdat hun leven stil en onopvallend verlopen is, omdat het niet met opvallende daden verbonden is. Ik denk aan de buur die vergeeft, de ouder die zich opoffert voor zijn kind, de collega die volhoudt, de vriend die luistert. Misschien vatten we het zo niet altijd op, maar ook zo’n leven stroomt vol van heiligheid.
In het evangelie van Allerheiligen (Matteüs 5,1-12a) horen we de zaligsprekingen. Het is geen lijst van deugden om mee te pronken, van regels om naar te leven. Het is een staalkaart van het hart, van hoe mensen kunnen zijn als ze leven volgens de droom van Jezus. Als ze eenvoud en openheid van geest uitstralen, als ze barmhartig en vergevensgezind zijn. Het zijn zij van wie de goedheid voor de grote wereld onopgemerkt blijft, maar die ze beleven recht uit het hart. Ze deden het niet voor het applaus, of om er een prijs mee te behalen. Heiligheid is geen voorstelling, geen show; het is trouw in het gewone, in het alledaagse. Ware heiligheid zoekt geen luide lof of eer voor zichzelf, ze is er meer als een onderstroom die stil maar krachtig ons samenleven voedt. Ze is onzichtbaar voor het oog, maar onmisbaar voor de kwaliteit van ons samenleven. Ze werkt zoals zaad in de aarde, als gist in de deeg. Ze vallen niet op, maar doen hun hun werk. Een leven van barmhartigheid, geduld en liefde lijkt misschien heel gewoon. Maar daarin zo komt Gods koninkrijk in deze wereld tot stand.
Laten we ze dus maar eren, de onopvallende heiligen, allen die we niet of niet meer bij naam kennen. Laten we ze herkennen in de ontelbare vaders en moeders, in de stille helden van de kleine goedheid. Ja, laten we er onszelf in herkennen als we oprecht willen leven naar Gods droom met deze wereld. Het wordt ons vandaag op dit feest van ‘alle heiligen’ toegewenst!
Jos Houthuys
