Leesgroep parochie H. Drie-eenheid in Maldegem
Op 29 september 2025 startte het vierde ‘leesjaar’ van de leesgroep van de parochie H. Drie-eenheid in Maldegem. Wie het wenst kan op de onderstaande terugblik en voorbeschouwing reageren: schriftelijk via info@kerkinmaldegem.be of door leesgroepbegeleider Albert Verleyen aan te spreken (persoonlijk of telefonisch +32 (0)472/49.16.03). Hij zal jouw op- en aanmerkingen met de leesgroepleden delen. En wie weet, misschien maak je binnenkort zelf deel uit van de leesgroep?
Terugblik en voorbeschouwing 7
‘Dit is wat blijft: geloof, hoop en liefde, deze drie, maar de grootste daarvan is de liefde’
Apostel Paulus, 1 Korintiërs 13,13
Op maandag 23 maart ll. lazen we de afsluitende hoofdstukken van paus Franciscus’ Fratelli tutti (2020): nr. 7 Wegen naar hernieuwde ontmoeting en nr. 8 Godsdienst in dienst van de broederlijkheid in de wereld.
Het viel de leesgroepleden op dat de paus ook hier een reeks termen herneemt: de absoluutheid van de waarheid versus het relativisme, de zuiver te stellen historische feiten en de werkelijkheid, de dialoog en de ontmoeting tussen ‘verschillen’, t.t.z. individuen, groepen en landen, de fundamentele waardigheid van de mens, de mensheid als één grote familie, met gelijke kansen voor elkeen, het algemeen welzijn i.p.v. de particuliere belangen, te garanderen door internationale instellingen… enz.
Omdat ‘oorlog’ en ‘doodstraf’ belangrijke onderwerpen zijn in hoofdstuk 7, bracht iemand in dat ‘menslievendheid’ en ‘waardigheid van iedereen’, afgezet tegen de actualiteit, vaak ver te zoeken zijn. Het gaat daarbij niet louter om economische belangen, maar om regelrecht particuliere, waar Fraciscus in Fratelli tutti voor waarschuwt.
Er werd op gewezen dat de pauselijke aanbeveling om voortdurend te dialogeren, aan ‘een Trump’ totaal voorbijgaat. Van verschillen of andere culturen heeft deze president totaal geen benul.
Daarop volgde: wat zich nu aan oorlog ontrolt, is een fenomeen ‘van alle tijden’. In die zin leest de paus de tijd met de ogen van Bijbelse en evangelische millennia. Daar bracht een stem tegenin: de paus verduidelijkt toch ‘dat we op de goede weg waren’!? ‘Ja, onder een kernwapenparaplu,’ voegde een ander toe. Of, luidde het, hebben we de voorbije stabiele decennia niet eerder te danken aan de ‘liberale democratie’? Maar, zegt paus Franciscus, die kan wel zorgen voor gelijkheid, maar nooit voor broederlijkheid (FT, nr. 272. Aanvullend werd genuanceerd: we zijn hier bezig over het ‘nu’, terwijl de paus het heeft over ‘dé’ mens en ‘de mensheid’.
Hoe zich christelijk recht te houden in een wereld vol agressieve machtsstructuren, vroeg de groep zich verder af. Zoals de eerste christenen – in een heidense wereld – eertijds, hebben hun actuele zusters en broeders nu vooral geduld, verdraagzaamheid, begrip, zachtheid, vriendelijkheid te brengen, naar het advies van Franciscus. Nog volgens hem staat niemand belasteren en geen ruzie stoken hoog op de evangelische agenda (FT, nr. 239). Binnen de leesgroep circuleerde ook de vraag: wat met de verbindende mensen die, in de samenleving, bescheiden, onderhuids – als een geraamte – de zaken werkelijk samenhouden, terwijl aan de oppervlakte zich alleen scheidende en uiteen rukkende krachten manifesteren?
En nog: wat met de spanning tussen een ontketende Trump en de mensen die de bommen op hun kop krijgen? Hoe in die context werkelijk verdraagzaamheid tegenover andere culturen, vreedzaam samenleven en vergeving een plaats geven?
Ook de kloof tussen rijk en arm kwam ter sprake; een te grote spanning leidt tot conflict en geweld. Daarom zijn dienstbaarheid en zijn bezit delen basisopdrachten, volgens Franciscus (FT, nr. 228). Een wereldfamilie, die Franciscus voortdurend voor ogen staat, geeft een familielid altijd steun als het in zware problemen zit, zelfs als die er zijn gekomen door eigen schuld (FT, nr. 230).
‘Wij, in het Westen, hebben de wereld uitgemolken,’ vond een iemand. Waarop werd toegevoegd: ‘En nu eisen we dat de overheid, in deze crisistijd, ons comfort garandeert.’ Waarop dan weer: ‘de arme mens deelt altijd; de rijke heeft altijd te kort.’ En tegenover de oproep van de paus om voor elkeen een algemene ontwikkeling te garanderen, werd opgeworpen dat zelfs de Vlaamse openbare media – ook in de programmatie voor volwassenen – elke educatieve verwijzing hebben ingeruild voor die van ‘het leuke’.
We hadden het ook over de pauselijke stelling van de gelijkwaardigheid van alle godsdiensten. Niet alleen het christendom zet in op de fundamentele waardigheid van elke mens, onder alle omstandigheden. Daarnaast oppert de paus menigvuldig het idee dat je het zelfbesef en je identiteit slechts werkelijk kan ontwikkelen door de confrontatie met de ander. We realiseerden ons het belang daarvan.
En verder: de ouderen laten zich wel nog in menig middenveldformat wurmen, maar nog meer dan zij hebben de jongeren alle moeite om zich niet te laten meezuigen door de groepsdruk van het consumentisme of zich niet te laten drijven op de ‘flow’ van het moment. Letterlijk werd gezegd: wie de kop boven het maaiveld durft uit te steken, wordt koelweg weggemaaid.
Ten slotte ontspon zich een gesprek over het verbindende karakter van de godsdiensten, in een omgeving waar heel verschillende religies zich aandienen en de facto alleen de machthebbers en de wetenschappers recht van spreken hebben (FT, nr. 275). Voor de transcendentie rest geen wezenlijke plaats, valt bij de paus te lezen.
Waarden en respect handhaven zich toch ook los van de religie, wierp een leesgroeplid op. Daarop werd gerepliceerd: je kan het toch niet alleen aan de staat overlaten om te maken dat iedereen meekan, louter op basis van rede, rechten en plichten? De paus formuleert het op zijn manier: omdat de mens beeld van God is, is het ten gronde niet geoorloofd diens fundamentele rechten te schenden.
Op 27 april a.s. komen we om 19u30 samen in de Maldegemse pastorie rond de hoofdstukken 1 en 2 (blz. 11-54) van Ignaas Devisch, Het empathisch teveel. Wie het wenst kan een exemplaar in bruikleen opvragen bij Albert Verleyen. Iedereen welkom!
