In een warme en open sfeer gingen de jongeren niet alleen luisteren, maar vooral zelf ontdekken, delen en verdiepen. Via een doorschuifsysteem – waarbij kleine groepjes telkens naar een andere gespreksronde trokken – verkenden ze vier dimensies van het kruis. Het werd een voormiddag van stilte en gesprek, van eerlijke vragen en verrassend diepe antwoorden. We laten de begeleiders van de vier gespreksrondes even aan het woord.
Het kruis, zo centraal in het christelijk geloof en onlosmakelijk verbonden met het leven en sterven van Jezus Christus, bleek voor de jongeren veel meer te zijn dan een religieus symbool. Het werd een spiegel van hun eigen leven.
1. Wat wil God ons zeggen met het kruis?
We namen hier het hoogaltaar van de St.-Servaaskerk als vertrekpunt. Opmerkelijke kerkgangers zullen al wel gezien hebben dat dit hoogaltaar er iets “anders” uitziet dan de rest van de kerk. Het stamt uit de jaren ‘30 van de vorige eeuw, toen de parochie Herselt een vooruitstrevende priester en veel financiële middelen had. Het werd niet door de minste ontworpen, architect Ghobert uit Brussel. We zouden kunnen stellen dat het een “art deco” hoogaltaar is.
Bovenop zit een pelikaan die bloed pikt uit zijn eigen borst. Die staat symbool voor Christus die zichzelf gegeven heeft om ons te bevrijden. Onder de pelikaan zien we dan ook de calvarie: Jezus aan het kruis met Johannes en Maria erbij.
Rechts van het hoogaltaar zien we een schilderij dat geschonken werd door de priester Jef Vetters. Hier zien we de uitbeelding van palmzondag: Jezus wordt als een koning onthaald in Jeruzalem. Dit is het begin van de Goede Week. Een week later hangt hij aan het kruis als een misdadiger. Eindigt dan alles in een totale sisser?
Nee, aan het kruis heeft Hij zichzelf voor ons gegeven. Hij is tot het uiterste gegaan, het is een “wreed en mystiek lijden”, zoals er op het hoogaltaar geschreven staat. Jezus geeft zijn lichaam en bloed in de eucharistie, ze worden brood en wijn voor ons. Dan staan we weer bij het tabernakel waar we overal druiven en korenaren zien. Jezus’ zelfgave aan het kruis betekent dus voor ons nieuw leven.
Er zit nog veel meer diepe symboliek in dit hoogaltaar, verwijzingen naar het Oude Testament, uitdrukkingen in het Latijn, Griekse letters, medaillons die verwijzen naar de apostelen... We deden ons best om zoveel mogelijk te ontcijferen. De betekenis van het kruis is niet zomaar eenvoudig te vatten. We hopen om de vormelingen binnen te leiden in dit mysterie en ons religieus erfgoed naar waarde te leren schatten. (Marianne Slaets)
2. Opkijken naar het kruis
Achteraan in de kerk, zit je, bij wijze van spreken, aan de voeten van Jezus aan het kruis. Als je de plattegrond van de kerk in je hoofd hebt, in de vorm van een kruis. Met de vormelingen rond de tafel, keken we samen op naar het kruis van Jezus. Als je er gewoon naar kijkt, zie je in de eerste plaats erge dingen. Jezus die bloedt uit zijn zijde, de doornenkroon op zijn hoofd, de nagels door handen en voeten,.... Hoe kan het dan dat het kruis voor ons juist een symbool van onze godsdienst geworden is, een teken van hoop? Dat kan je niet zomaar uitleggen. De tekenaar Fano maakte er mooie tekeningen over. Samen keken we ernaar, en deelden wat we zagen: "Jezus die heel de wereld draagt. Jezus die de wereld omarmt. Wordt Jezus niet verpletterd door die zware wereldbol? Mensen die Jezus volgen met blije gezichten..." (Heidi Krieckemans)
3. De kruisweg voor ons
Elke keer als we een verhaal over Jezus lezen, kunnen we ons afvragen wat dit verhaal voor ons, nu, in ons leven kan betekenen.
Met de vormelingen stonden we stil voor de statie uit het lijdensverhaal waarbij Jezus onder het kruis neervalt. Jezus ligt op de grond niet in staat om alleen terug recht te krabbelen.
Hoe hulpeloos, hoe eenzaam, hoe verlaten door iedereen moet Jezus zich gevoeld hebben…
En dan stelden we de vraag:
Heb ik dat al ooit ervaren in mijn leven?
Heb ik al eens op de grond gelegen (letterlijk of figuurlijk) en wist ik niet meer hoe recht te komen?
En was er dan iemand om mij terug recht te helpen?
Boeiend was het om te merken dat kinderen ook met deze vragen aan de slag kunnen. (Maria De Ryck)
4. Hoe kunnen mensen elkaar helpen het lijden te dragen?
De laatste ronde bracht hoop en perspectief. Want als mensen elkaars lijden kunnen verergeren, kunnen ze het ook verlichten.
De vormelingen noemden eenvoudige maar krachtige voorbeelden: een berichtje sturen naar iemand die zich alleen voelt, opkomen voor iemand die gepest wordt, tijd maken om echt te luisteren.
Ze ontdekten dat helpen niet altijd groot of spectaculair hoeft te zijn. Soms is nabijheid genoeg. Soms is zwijgend naast iemand zitten al een manier om een stukje van diens kruis mee te dragen.
In kleine gebaren werd iets zichtbaar van wat het kruis in zijn diepste betekenis kan zijn: gedeelde liefde, gedeelde pijn, gedeelde hoop.
Een viering als bekroning
Na deze intense uitwisseling volgde een woord- en communieviering onder leiding van diaken Jan Dams. In een ingetogen maar vreugdevolle sfeer werden de inzichten van de namiddag samengebracht in gebed, lezingen en symbolische momenten.
Tijdens deze viering ontvingen de vormelingen hun kruisje. Het was een bijzonder ontroerend moment toen de ouders naar voren kwamen om het kruis bij hun zonen en dochters om te hangen. In dat eenvoudige gebaar werd veel zichtbaar: vertrouwen, verbondenheid en de wens dat hun kinderen zouden groeien in geloof en liefde.
Dit jaar werden de kruisjes aangekocht via Missio. Ze komen uit een beschutte werkplaats in Palestina en zijn gemaakt uit olijfhout. Dat gaf het kruisje nog een extra betekenislaag: het hout verwijst naar de streek waar Jezus Christus leefde, terwijl de aankoop tegelijk steun biedt aan mensen die vandaag in moeilijke omstandigheden leven en werken.
Zo verbond dit kleine kruisje verschillende werelden: het evangelieverhaal van toen, de realiteit van mensen in het Heilig Land vandaag, en het persoonlijke levensverhaal van elke vormeling hier.
Wat begon als een catechesemoment groeide uit tot een echte ontmoeting – met elkaar en met de diepere betekenis van het geloof. Het kruis bleek geen oud symbool uit een ver verleden, maar een teken dat vandaag nog steeds vragen stelt én richting wijst.
Voor deze zestig vormelingen werd het een stap dichter naar hun vormsel: bewuster kiezen voor een weg van verbondenheid, verantwoordelijkheid en vertrouwen. Een weg waarop niemand zijn kruis alleen hoeft te dragen.
