Een mooie tocht, een fysieke uitdaging, maar vooral een tocht om het hoofd leeg te maken en te genieten.
En dan binnenstappen in de basiliek van Scherpenheuvel, een oase van rust en stilte. Toch meestal, want soms is er een viering bezig voor bedevaarders van overal in ons land.
Dan zet ik me in een van de zijbeuken, daar kan je van op afstand zien en horen wat er in de basiliek bezig is. Stilvallen, mee bidden en mee zingen, een rustpunt.
Daarna nog een kaarsje branden, even rondwandelen op het domein en dan terug richting huis.
In de meimaand zie je onderweg naar Scherpenheuvel overal mensen te voet op weg naar Maria. Ze komen van heinde en verre.
Het bedevaartsoord wordt druk bezocht. Iedere dag zijn er minstens vier eucharistievieringen en er zijn ook verschillende zondagsmissen op zaterdagavond en op zondag.
Scherpenheuvel is het populairste bedevaartsoord van België, met ruim 800.000 bezoekers per jaar.
Het verhaal van Scherpenheuvel
Het verhaal begint bij een bijzondere eik op een heuvel tussen Zichem en Diest, van Scherpenheuvel als stad is dan nog geen sprake. De eik is doorheen de jaren vergroeid in de vorm van een kruis. Wanneer aan de eik een Mariabeeldje wordt gehangen, komen steeds meer mensen er bidden, vaak voor een genezing.
1514 staat geboekstaafd als een cruciaal jaar, waarin zich een merkwaardige legende afspeelt. Een herder die aan de eik voorbijkomt, ziet het Mariabeeld op de grond liggen en raapt het op om mee naar huis te nemen. Dan merkt hij dat hij geen voet meer kan verzetten, als versteend blijft hij staan. Een voorbijganger die hem daar uren later ziet staan, neemt hem het beeldje uit handen en hangt het terug aan de eik. Daarmee is de verlamming van de herder verbroken. Een teken, zo beseft men, dat Onze-Lieve-Vrouw op deze plaats wil blijven. Het wonderlijke voorval aan de eik op de ‘scherpen heuvel’ gaat in de streek van mond tot mond, het aantal pelgrimages neemt gestaag toe, en daarmee ook het aantal genezingen dat eraan wordt toegeschreven.
Een eerste kapel
In 1602 wordt het beeldje van de eik gehaald en ondergebracht in een houten kapelletje. Dat moet de devotie weer toespitsen op Maria en het beeld in plaats van op de eik, die geneeskrachtige eigenschappen wordt toegedicht. Steeds meer pelgrims pulken stukjes schors af om die op te eten. Het is bovendien de periode van de pest en veel mensen zijn bang. De stad Antwerpen schenkt twee zilveren kandelaars omdat de stad van de pest gespaard blijft, je kan de gift vandaag nog altijd bewonderen op het hoogaltaar.
Een echte kerk
De aartshertogen Albrecht en Isabella spelen een cruciale rol in de uitbouw van Scherpenheuvel. In 1603 komen ze persoonlijk bidden aan de kapel van Scherpenheuvel en financieren ze de bouw van een stenen kapel.
Snel wordt duidelijk dat ook de stenen kapel maar een voorlopige oplossing is. In 1609 wordt de eerste steen gelegd van een volwaardige kerk. Het ontwerp is van de hand van Wenceslas Cobergher, een Antwerpenaar die van vele markten thuis is en lange tijd in Italië heeft gewerkt. Het hoogaltaar wordt voorzien op de plek waar vroeger de eik stond. De kerk is zevenhoekig, naar de zeven smarten van Maria,
In 1627 wordt de kerk ingewijd door aartsbisschop Jacobus Boonen, in aanwezigheid van aartshertogin Isabella. Tijdens de plechtigheid offert Isabella juwelen op de trappen van het altaar. Nog altijd zie je mensen muntstukken gooien op de trappen.
Kroning van het beeld
Op 25 augustus 1872 kroont kardinaal Dechamps het beeld van Maria in Scherpenheuvel in opdracht van paus Pius IX. Extra opmerkelijk is dat de kroon persoonlijk door de paus wordt geschonken. De kroning wordt om de 25 jaar herdacht tijdens de Kroningsfeesten. De vorige keer was in 2022.
In 1922 krijgt de kerk van Scherpenheuvel officieel de titel van basiliek.
Gouden Roos van de paus
Wellicht de grootste erkenning komt er in 2011. Paus Benedictus XVI kent een Gouden Roos toe aan het Mariabeeld van Scherpenheuvel. Het is een uitzonderlijke eer en voor het eerst dat een dergelijke erkenning een Belgisch bedevaartsoord te beurt valt.
Op bedevaart
Bijna in elke parochie vertrekt er in mei een bedevaart naar Scherpenheuvel.
In Heultje is het een traditie om de eerste zondag, 3 mei, van de meimaand om 4 uur aan de kerk te vertrekken voor de bedevaartstocht naar Maria. Er wordt stevig doorgestapt, de aankomst is voorzien tussen 7.30 u. en 8 u. Aan de Spellenhut worden de stappers getrakteerd op spek met eieren en koffiekoeken.
Wie mee wil kan zich nog aanmelden bij Georges Van Asten (kwestie van genoeg spek te voorzien) 0478 38 25 78
Een week later op 12 mei bezoeken de parochies Bergom, Zoerle en Heultje het bedevaartsoord. Met de fiets of met de auto, of wie heel sportief is kan te voet op weg. Priester Jos Bonroy gaat om 11 u. de viering in de basiliek voor. Parochie Bergom gaat eten op de middag in De Vlaamse Leeuw. Hiervoor kan je inschrijven bij Arlette Smits, tel. 0497349059.
Iedereen kan aansluiten bij deze viering.
Na de viering waaieren de deelnemers uit naar eetgelegenheden in de buurt en wordt er nog gezellig getafeld.
mdr
bron: Otheo
