Dissident
Hendrick Eckert van Homberch was een ambitieuze drukker die al in 1480 actief was in Duitsland, vervolgens in Delft en dan in Antwerpen. Hij had ook een boekenwinkel in Leuven. Omdat er na 1521 niets meer ter perse is gegaan onder zijn naam werd verondersteld dat hij dan zou gestorven zijn. Maar uit een rekening van 1527 blijkt dat “Henrick Homborch … is gebannen geweest zesse jairen binnen deser stadt” wegens het bijwonen van een preek van een wederdoper, genaamd Claes Vander Elst (cfr. Kronenberg, M. E., Het Boek, serie 2, jg. 31, 1953). Rond 1533 wordt een knecht van hem “Jaspar servus henrici eckert” nog vernoemd op een boekenlijst van een Antwerpse boekhandel die zijn boeken aankoopt. Dus waarschijnlijk leefde Hendrick dan nog, tenzij zijn boeken werden verkocht door zijn vrouw. Hoe en wanneer hij daadwerkelijk is gestorven, weten we niet. Maar het is bekend dat verschillende andere drukkers in deze periode geëxecuteerd werden op verdenking van ketterij.
Dat hij protestantse sympathieën had, hoeft niet te verbazen. In 1521, bij het prille begin van het protestantisme, publiceerde hij drie vertalingen van Luther. Het is dan ook goed mogelijk dat deze uitgaven geleid hebben tot het abrupte einde van zijn drukkersbestaan en zijn verval in armoede. Hij bevond zich aan de verkeerde kant van de ‘grote rivieren’.
Het vonnis van zijn gevangenisstraf uit 1527 geeft alleszins aan dat “alle zyn goedt … maer getaxeert [was] op 50 rijnsgulden en binaes nog evenveel schuld”. In 1527 moet zijn vrouw, Margriete Dregge het huis verkopen voor een jaarlijkse rente. Op 28 maart 1536 wordt diezelfde Margriete ter dood veroordeeld als wederdoper en in een zak in de Schelde geworpen. In het vonnis wordt ze als weduwe benoemd en moet Hendrick dus reeds voor haar gestorven zijn.
Het drukkersbestaan lag bezaaid met gevaren en gevoeligheden in een tijd waarin het katholieke geloof zich met hand en tand verweerde tegen de opkomst van dissidente geloofsopvattingen. Geen licht zonder schaduw en zo heeft ook deze mooie verhalenbundel een schaduwzijde.
Over het boek
Franciscus van Assisi: Den vvijngaert vā Sinte Franciscus vol schoonre historien, legenden, ende duechdelijcke leeringhen allen menschen seer profijtelijck. - Gheprent Thantwerpen bi mi Hendrick eckert van homberch, anno 1518, 428 folio’s
Link
Meer uit de collectie?
Ben je nieuwsgierig geworden naar welke schatten zich nog meer schuilhouden in onze collectie? Ga dan zeker eens grasduinen in onze catalogus op https://gsb.limo.libis.be/ op thema, trefwoord of titel.
Bekijk de hele collectie artikels hier.
