Voor wie ben ik een naaste geworden?
Het verhaal van de Barmhartige Samaritaan (Lucas 10, 25-37) is ons bekend. Een man wordt overvallen, geslagen en halfdood achtergelaten. Een priester en een leviet passeren hem, maar kunnen of willen de man niet helpen. Een Samaritaan, beschouwd als een vreemdeling en een vijand, helpt wel. Hij zag de gewonde en “was ten diepste met hem begaan. Hij ging naar hem toe, goot olie en wijn op zijn wonden en verbond ze. Toen zette hij hem op zijn eigen rijdier en bracht hem naar een herberg, waar hij hem verder verzorgde.”
Het is één van de vele parabels die Jezus vertelde. De techniek van een parabel is de lezer of luisteraar meenemen in een eenvoudig en herkenbaar verhaal, waarin men geprikkeld wordt om een standpunt in te nemen (Hoe erg! Dat kan toch niet!), maar juist op dat moment draait de verteller de situatie om en wordt het verhaal een spiegel voor de lezer of luisteraar zelf. Vroeger noemde men dat een morele les, maar eigenlijk is het complexer. Dat merken we ook aan Jezus' slotvraag in de parabel van de Barmhartige Samaritaan: “Wie van die drie is naar uw mening de naaste geweest van de man die in handen van de rovers was gevallen?”
Er is geen duidelijk afgelijnd antwoord. Het is een open vraag die een hele dynamiek op gang kan brengen bij wie het aandurft zich te laten meenemen. Barmhartigheid wordt niet alleen getoond, maar ook ontvangen. Het vraagt moed om kwetsbaar te durven zijn en in die kwetsbaarheid te aanvaarden wat komt. Het vormt de kern van Wereldziekendag: niet alleen zorg dragen voor wie kwetsbaar is, maar ook zelf durven erkennen dat je kwetsbaar bent en zorg nodig hebt.
Paus Johannes Paulus II riep Wereldziekendag in het leven na zijn Parkinsondiagnose in 1991 en koos 11 februari, de feestdag van Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes, als symbool van zorg en hoop voor zieken. Dit jaar vond de mondiale viering plaats in Chiclayo (Peru). Kardinaal Michael Czerny, prefect van het Dicasterie voor de Bevordering van de Integrale Menselijke Ontwikkeling, heeft de paus vertegenwoordigd en het belang van compassie en zorg benadrukt. Het bijzondere aan deze afgelegen plek op de wereldbol, is dat Robert Prévost er missionaris en later bisschop was en nu paus Leo XIV is.
Laten wij bidden voor allen die ziek zijn, lichamelijk of geestelijk,
voor wie zich kwetsbaar voelt of langs de weg is gevallen door pijn, eenzaamheid of angst.
Dat wij, naar het voorbeeld van de barmhartige Samaritaan, geraakt worden,
de moed hebben om nabij te zijn
en zorg te dragen voor wie onze hulp nodig heeft.
Dat wij durven erkennen waar wij kwetsbaar zijn,
openstaan voor hulp en troost,
en zo ontdekken dat echte barmhartigheid
begint waar mensen elkaar ontmoeten
in broosheid en vertrouwen.
Laat ons een gemeenschap zijn
die verbindt, heelt en hoop geeft.
Amen.
Kurt Lannau
