De Broederlijk Delen-campagne 2026 die loopt van 18 februari tot 5 april, heeft als motto ‘Het is nú tijd voor actie’. De campagne focust op het doorbreken van een schadelijk economisch en politiek systeem door wereldwijd samen te werken met mensenrechten en milieubeschermers.
Veertigdaagse vastentijd
Vasten is je een tijdlang onthouden van het gebruik van bepaalde dingen. Het kan gaan om eten en drinken maar tegenwoordig ook om iets anders, bijvoorbeeld je auto minder of niet gebruiken, de computer of iPhone eens uit laten staan… Een goede manier van vasten probeert vier dingen te bereiken, namelijk een betere omgang met jezelf, een betere omgang met je medemensen, een betere omgang met het milieu en de wereld, en vooral een betere omgang met God. Voor gelovige mensen is de combinatie van de drie eerste wegen een goede manier om het vierde doel 'een betere omgang met het geheim dat we God noemen' na te streven. Vasten is in die zin dan ook steeds een voorbereiding op het hoogfeest van Pasen en een periode van inkeer en bezinning. De katholieke vastenperiode begint op Aswoensdag en eindigt op de zaterdag voor Pasen om 12.00 uur ’s middags. Dat zijn zesenveertig dagen. De zondagen tellen niet mee als vastendagen, dus blijven er veertig dagen over, vandaar de veertigdagentijd. Het getal veertig verwijst onder meer naar het aantal dagen dat Jezus volgens drie evangelisten in de woestijn verbleef en de jaren dat de Israëlieten vanuit Egypte onderweg waren naar het Beloofde Land.
Aswoensdag
Aswoensdag is de eerste dag van de vastentijd. Mensen kunnen in de kerk op hun voorhoofd een askruisje krijgen wat herinnert aan een middeleeuws boeteritueel toen zondaars die zich bekeerden, met as bestrooid werden. De as wordt tijdens de viering op Aswoensdag gemaakt door overgebleven palmtakjes van het jaar daarvoor te verbranden. Het askruisje moet mensen eraan herinneren dat hun leven vergankelijk is, niet meer dan stof en as is, en dat een mens zijn plaats moet kennen. Vergelijk Genesis 18,27 waar Abraham zegt: ‘Mag ik zo vrij zijn tot mijn Heer te spreken, ofschoon ik maar stof en as ben’. In de vastentijd draagt de priester tijdens de eucharistieviering een paars kazuifel en ook het feestelijke gloriagebed wordt achterwege gelaten. Paars is in de katholieke kerk de symbolische kleur voor boete, berouw, inkeer en rouw. Uitzonderingen zijn de vierde zondag (halfvasten) en Witte Donderdag.
De 25%-revolutie
Met zijn vastencampagne herinnert Broederlijk Delen ons aan het feit dat mensenrechten, democratie en milieubescherming wereldwijd onder druk staan. ‘Een goed leven voor alle mensen in de wereld, een planeet waar mensen verbonden zijn met elkaar en met de natuur’ klinkt als utopische toekomstmuziek maar toch, we kunnen daar vandaag aan bouwen, meent Broederlijk Delen. In naam van groei en het behoud van de huidige macht brengt ons economisch en politiek systeem schade toe aan mens en natuur. Zo werkt het systeem nu.
Toch komen overal ter wereld mensenrechtenverdedigers en milieubeschermers in actie. Ze verzetten zich én bouwen aan betere alternatieven. Ze blijven doorgaan, ook wanneer het tegenzit. Met hen werkt Broederlijk Delen samen aan een eerlijker systeem waarin iedereen meetelt. De toekomst ligt in onze handen. Het is nu tijd om in actie te komen vindt Broederlijk Delen en daarom wil Broederlijk Delen de 25%-revolutie lanceren en nu werk maken van die duurzame wereld zonder ongelijkheid.
Met de 25%-revolutie kantelen we het systeem
Volgens wetenschappelijke studies heb je 25% van de bevolking nodig om een systeem te veranderen, maar wat betekent dat precies? En waar komt dat specifieke cijfer van 25% vandaan? In 2021 publiceerde de Amerikaanse socioloog Damon Centola het boek ‘Verandering – hoe je ideeën, overtuigingen en gedrag beïnvloedt’. Centola bundelde decennia aan onderzoek over kantelpunten, sociale netwerken en gedragsverandering. Via gecontroleerde experimenten onderzocht hij hoe mensen elkaar beïnvloeden en hoe ideeën zich verspreiden binnen netwerken. We leven in een sterk verbonden wereld. Er zijn, meent Centola, gemiddeld slechts zes tussenpersonen nodig om twee willekeurige mensen op aarde met elkaar te verbinden. In 2007 werd dit principe online getest: hoe vaak moet een boodschap doorgestuurd worden om een willekeurige ontvanger te bereiken? Zes keer bleek voldoende volgens Centola. Dit toont aan hoe krachtig en snel informatie zich via netwerken kan verspreiden. Denk maar aan de wereldwijde verspreiding van COVID-19; ook die verliep razendsnel, niet via woorden, maar via contacten. Maar, zo benadrukt Centola, ideeën en overtuigingen verspreiden zich anders dan informatie of virussen. Ze hebben niet alleen een netwerk nodig maar vooral geloofwaardigheid en sociale bevestiging.
Zo zijn wij, als we tijdens de viering van aswoensdag samen komen om in gemeenschap te luisteren naar Gods woord, het brood te breken en het leven te delen, reeds deel van de 25%-revolutie. Om blijvende, concrete veranderingen te realiseren werkt Broederlijk Delen nauw samen met partnerorganisaties in de landen Burkino Faso, Burundi, Congo en Oeganda in Afrika, Bolivia, Colombia, Peru, Guatemala en Haïtie in Midden- en Zuid-Amerika, en Palestina in het Midden-Oosten. Partnerorganisaties zijn de gemeenschappen ter plaatse die het best op de hoogte zijn van de problemen die zich voordoen, want overal ter wereld moeten mensen en gemeenschappen zelf kunnen bepalen hoe ze hun samenleving organiseren.
Marjo Perry
Meer informatie: www.broederlijkdelen.be
