De Heer, de Heer! (Exodus 34, 4-9)
“Hoe was uw naam ook weer?” vraagt de beambte aan het loket. De Joodse Bijbel stelt die vraag voortdurend aan God. “Hoe is uw naam? Waar zijt Gij te vinden? Eeuwige God, wij willen U zien…”, dicht Huub Oosterhuis naar psalm 103. Gods aangezicht willen zien, Hem leren kennen en liefhebben, is een diep verlangen, wellicht het diepste, dat in de Schrift staat uitgetekend. En een verlangen dat God dan ook gaandeweg beantwoordt.
In het boek Exodus, stelt God zichzelf voor aan Mozes. Die laatste werpt zich plat ter aarde want hij begrijpt: dit is een beslissend moment. Wat nog duister bleef wordt hier verhelderd. Eindelijk. Een niet te missen les in de eeuwigdurende opvoeding van het Godsvolk.
Op de berg Sinaï toont de Heer wie Hij is. Hij “roept zijn naam uit” is hiervoor de gebruikte uitdrukking. Met ‘naam’ bedoelt de Bijbel immers de persoon zelf (zo ook: “Uw naam worde geheiligd” in het Onze Vader). Namen zijn geen koude databank-gegevens in een bevolkingsregister. Zijn ‘naam uitroepen’ of ‘afkondigen’ wil dus zeggen dat God in hoogsteigen persoon naast Mozes komt staan en zich laat zien. Een uitzonderlijk privilege in het Oude Testament.
God openbaart zich stap voor stap. God heeft geduld. Bij het brandende braambos leert Mozes al dat God oog heeft voor lijdende mensen en hun noodkreten opvangt (Exodus 3, 1-6). Hoe merkwaardig toch: een god met zintuigen en een hart vol mededogen.
In hoofdstuk 34 proclameert de Heer dan luid zijn naam: “de Heer, de Heer!” en zet Hij verder uiteen wat zijn typische manier van oordelen en doen is.
Wie wil kan God nu aanspreken. Zoals psalm 103 dat vrijmoedig doet: “Barmhartige Heer, genadige God, eindeloos geduldige liefde. Gij twist niet met ons ten einde toe, Gij draagt ons geen zonden achterna, Gij zult geen kwaad met kwaad vergelden, groter dan onze zonden zijt Gij…”
Die revelatie, vroeger uitzonderlijk gereserveerd voor een handvol befaamde Bijbelse personages, is nu toegankelijk geworden voor iedereen. Tenminste voor al wie in Jezus van Nazareth, Gods mededogen aan het werk ziet. En dan nog wel als een historisch feit. Wij hébben het gezien en zelfs met onze handen aangeraakt, schrijft Johannes. Van Hem ontvingen we genade op genade. Zozeer heeft de Heer ons lief, dat Hij ons zijn eigen Zoon geeft (Johannes 3, 16-18). Zeker niet om ons te veroordelen maar opdat wij leven zouden bezitten… leven in overvloed.
Pastor Ludwig
