Zoals in de bisdombladzijden van Otheo aangekondigd heeft kardinaal Jozef De Kesel op vrijdag 3 oktober een lezing (conferentie) gehouden in de kerk van Vichte. Toehoorders van over ons ganse bisdom waren er – na de eucharistie voorgegaan door mgr. De Kesel – getuige van een zeer waardige en inhoudelijk sterke avond waarbij de kardinaal sprak over de voorbije synode en het conclaaf waarin paus Leo XIV werd gekozen. Samen met een collega-diaken uit Tielt waren Els en ikzelf erbij en mochten kardinaal Jozef nadien ook ruim ontmoeten onder een blij en gemoedelijk weerzien. Enkele insteken van zijn conferentie die tot nadenken stemmen geven we nog graag mee.
Synodaal is niet-klerikaal
De synode, waarin naast de paus, de kardinalen en bisschoppen, ook voor het eerst diakens, andere religieuzen en lekengelovigen aanwezig waren in Rome, handelde over synodaliteit. Voor kardinaal De Kesel is het heel duidelijk dat “synodaal” het tegenovergestelde inhoudt van “klerikaal”. Paus Franciscus beoogde vooral een gesprek over communio (gemeenschap), patricipatio (deelname) en missio (zending) waarvoor een open en gastvrije Kerk garant moet staan. Geen belerende Kerk, geen veroordelende Kerk, geen ongeloofwaardige Kerk, maar een broederlijke Kerk, niemand uitsluitend, betrokken ook op de wereld en niet alleen op zichzelf! Op de synode had de kardinaal het gevoel dat iedereen vrijuit mocht spreken. Wel onderscheiden, bedachtzaam en luisterend naar anderen (dat vraagt eerbied, respect en discipline) in een biddende sfeer (samen nadenken wat God voor zijn Kerk wil).
Een aantal problemen blijven evenwel nog hangende – hete hangijzers waarvoor de meeste gelovigen concrete resultaten verwachtten – zoals het “ambt” (gewijden en niet-gewijden, plaats van de vrouw, gezagsuitoefening in een niet-klerikale Kerk, verschil van continenten); de decentralisatie van de Kerk in continentale patriarchaten; de moraal van de Kerk (waarheid en barmhartigheid, homoseksualiteit, tweede huwelijk, ongehuwde moeders, …). Synodaliteit is een wijze van Kerk-zijn en een manier van omgaan met elkaar, fraterniteit dus. We hoorden een kardinaal die – hoewel zijn leeftijd – zeer vooruitstrevend is in zijn denken over de Kerk wereldwijd, rekening houdend met de verscheidenheid van continenten, maar vooral open op de wereld, aandacht voor de gelovigen en niet-gelovigen, gastvrij en waarbij synodaal dieper gaat dan het structurele met (voor hem) als hoofdaccent: niet-klerikaal. De wijze waarop de synode was samengesteld gaf de geest weer waarin de paus de Kerk op vandaag ziet: een broederlijke communio waarin allen (paus, kardinalen, bisschoppen, priesters, diakens, religieuzen, lekengelovigen, …) naast (niet boven) elkaar gelovig leven, elk mijn zijn/haar opdracht, taak en verantwoordelijkheid (dat wel), en niemand uitsluitend!
Conclaaf in Rome
Deze gehele tendens die weerklonk in de synode was volgens kardinaal De Kesel ook de toonaard van het pré-conclaaf en van de gesprekken onder kardinalen die een opvolger van paus Franciscus dienden te kiezen. Voor het conclaaf was het al duidelijk ‘welk soort paus’ er nodig was voor de Kerk op vandaag ….zo’n eensgezindheid was er al … alleen de ‘persoon’ (die aan dat profiel beantwoordde) moest op het conclaaf nog gekozen worden. Omdat de toon en het profiel vooraf al tamelijk vast lag, was een keuze tijdens het conclaaf ook vlot gemaakt en werd het eerder een ‘kort’ conclaaf met keuze voor (uiteindelijk) paus Leo XIV. Kardinaal De Kesel vertelde honderduit over dit bijzondere conclaaf en de ervaringen die hij eruit meedraagt – soms met heel concrete weetjes – maar uiteraard werden niet alle geheimen van het Vaticaan in Vichte ontrafeld ….
Diaken Danny Vandenbroucke.
