Van 14 tot en met 22 september vindt in Eksaarde de traditionele kruisnoveen plaats, met de “begankenis” naar de wonderbare kruisen.
Waarom start die noveen altijd op 14 september? Op die dag wordt de zogenaamde Kruisverheffing herdacht, een feest in de liturgie van de Rooms-Katholieke en een deel van de Orthodoxe Kerk. Volgens de overlevering werd het Heilig Kruis gevonden door de Heilige Helena, de moeder van Constantijn de Grote. Behalve de kruisvinding in 324 zou zij ook de grafkelder hebben ontdekt. Op die plaats in Jeruzalem werd op haar verzoek de basiliek van het Heilig Graf gebouwd en op 14 september 335 ingewijd.
Vooral vanaf de periode van de kruistochten ontstond een onstuitbare verspreiding van de kruisrelieken. Aansluitend werd het feest van de Kruisverheffing gevierd op de plaatsen waar de relikwieën terechtkwamen.
Het zou kunnen dat de twee Jezusbeeldjes (te zien op de illustratie hierboven) in de eerste jaren van de 13de eeuw door de toenmalige Heer van Eksaarde als oorlogsbuit werden meegebracht uit Zara of Constantinopel. Die twee steden had Raes van Gavere, een van de vele kruisvaarders onder Graaf Boudewijn IX, immers veroverd en geplunderd tijdens de 4de kruistocht. De beeldjes zijn dan ook misschien Byzantijnse kunst, met één wel héél opvallend detail; de Jezus-figuur heeft de armen niet horizontaal naast zich, maar bijna in een cirkel met de handen boven het hoofd. Die houding wijkt sterk af van de manier waarop Christus in de katholieke kerk traditioneel wordt afgebeeld en maakt de verering des te opmerkelijker.
Aan wie zich wil verdiepen in de kruisverering van Eksaarde, raden we het interessante boek aan met de titel “Over de kruisverering in Eksaarde”, geschreven door Christ Criel. Het is verkrijgbaar in de Dienst Toerisme van Lokeren en in de kruiskapel zelf.
De negendaagse periode eindigt dus op woensdag 22 september, maar op zaterdag 25 september volgt nog de traditionele kaarsjesprocessie die om 19 uur begint met een gebedsdienst, onmiddellijk gevolgd door een kruisweg van de kerk tot de kapel. We starten altijd nog in volle daglicht, maar gaandeweg wordt het donker en we bereiken de kapel in quasi volledige duisternis. En zo komen de talrijke kaarsjes tot hun volle recht...
Dit zou dan het officiële einde kunnen zijn van de noveen, maar er is nog een extraatje: een heus concert dat de dag daarna in de kapel plaatsvindt. Twee gerenommeerde muzikanten, Patricia George (accordeon) en Eline Duerinck (cello), spelen dan een aperitief- en een namiddagconcert, dus om 11 en om 15 uur.
De kapelcapaciteit is covidproof. Dit betekent dat er 50 personen binnen mogen in bubbels van 2 tot 4 personen (met mondmasker). Als er versoepelingen komen, kunnen er indien mogelijk maximum 90 personen binnen.
Toegangskaarten zijn alleen in voorverkoop verkrijgbaar voor de prijs van € 15. Info en reservatie van de kaarten bij clappaert-rudi@skynet.be
Het concert is een organisatie van de 16de Statie , Kruisgilde ,Gezinsbond en vzw Gezôarse Feesten.
We moeten eindigen met een wel heel droevige noot... Op 9 maart dit jaar overleed Tony Clappaert, de ultieme bezieler van de kruiskapel en alles wat hiermee te maken heeft. Hij was onnoemelijk veel jaren te vinden in en rond de kapel. Elke zondagnamiddag was hij present om de toezichthoudende kruisheer (of kruisdame) bij te staan. Ook gaf hij enthousiast uitleg bij een groepsbezoek of een visite van de Eksaardse scholen. En hij sprak op het niveau van de bezoekers, met de nodige deskundige uitleg! Het doet vreemd aan om hem niet meer in “zijn” kapel te zien...
Maar wij heten u van harte welkom tijdens de noveen, voor een gewoon bezoekje of een deelname aan de avondviering van 18 uur. En daarna kan u “op krachten komen” in de 16de Statie achter de kapel, waar u een natje en een droogje kan verkrijgen. Hopelijk tot ziens!
Geert Defauw
