Je kruis dragen
(Johannes 19,17)
Woorden met wortels
Beste parochianen van Lokeren en omstreken,
Beste parochianen, zeg eens, hoe is het met de rug? Want als ik de gesprekken aan de kassa van de winkel of na de mis zo wat opvang, dan hebben we in Lokeren blijkbaar heel wat gewicht te torsen. De ene sukkelt met de knieën, de andere heeft een schoonzoon die maar niet naar werk zoekt, en weer iemand anders probeert de eindjes aan elkaar te knopen met een pensioentje dat snel verdampt.
We zeggen het dan vaak zuchtend tegen elkaar: "Tja, ieder moet zijn kruis dragen, hé." Of: "Het is een zwaar kruis dat zij moet torsen." We gebruiken het als een soort universele pleister voor alles wat tegenzit. Maar waar komt die uitdrukking eigenlijk vandaan? En droeg die bewuste persoon dat kruis eigenlijk wel alleen?
Laten we even teruggaan naar de bron. In het Evangelie volgens Johannes lezen we het heel sober: "En Hij, zelf zijn kruis dragend, trok uit naar de zogenaamde Schedelplaats, die in het Hebreeuws Golgota heet." In de tijd van Jezus was het kruis geen metafoor; het was een lomp, zwaar stuk ongeschaafd hout.
In de Romeinse tijd was het de gewoonte dat de veroordeelde de dwarsbalk van zijn eigen executie-instrument naar de plaats van de terechtstelling sleepte. Het was bedoeld als de ultieme vernedering. Je droeg letterlijk de dood op je schouders terwijl de hele stad toekeek.
Johannes benadrukt in zijn tekst dat Jezus het kruis zelf droeg. In de andere evangeliën horen we over Simon van Cyrene die een handje moet toesteken omdat het gewicht te groot werd. Maar Johannes wil ons tonen dat Jezus die last bewust en standvastig op zich nam. Het was geen ongelukje dat Hem overkwam; het was een bewuste keuze voor de mensheid. Het "kruis" stond daar symbool voor alle menselijke ellende, fouten en pijn die Hij met zich meenam naar die heuvel.
Laten we eerlijk zijn: wij hoeven gelukkig niet met houten balken door de Schoolstraat te wandelen. Toch voelt het soms wel zo. Het "kruis" van vandaag zit vaak in de kleine en grote ongemakken die we niet zomaar van ons af kunnen schudden:
- De zorg voor een zieke partner: Dat is een kruis dat je elke ochtend opnieuw opneemt, vaak in stilte, zonder dat de buren zien hoe zwaar de balken in je schouders snijden.
- Eenzaamheid: Misschien wel het zwaarste kruis van deze tijd. Een huis dat te groot is geworden en een telefoon die te weinig gaat.
- Kleine mankementen: ouder worden kan ook een beetje een kruisweg zijn. De trap die plots een berg lijkt en de pottekes confituur die je niet meer open krijgt zonder de hulp van een handige buurjongen.
Soms maken we ons kruis ook wel een beetje zelf, nietwaar? Men zegt: "Oei, mijn rug is zó slecht, ik heb gisteren wel twee uur over de markt gewandeld." Dan wordt het kruis bijna een hobby.
Maar de essentie van de uitdrukking is dat we de lasten van het leven proberen te aanvaarden zonder eronder te bezwijken. En misschien nog belangrijker: dat we af en toe eens kijken of we de Simon van Cyrene kunnen zijn voor een ander. Als je ziet dat je buurvrouw haar "kruis" (of haar zware boodschappentassen) niet meer alleen gedragen krijgt, steek dan een handje toe. Een beetje minder gewicht voor de één, maakt de wereld een stuk lichter voor ons allemaal.
Orlando Garcia Duarte
