Uit de boom kijken (Lc 19, 1-10)
Woorden met wortels
Beste parochianen van Lokeren en omstreken,
We kennen vandaag de uitdrukking “de kat kijkt uit de boom”. Het betekent dat je een afwachtende houding aanneemt, dat je eerst even stil blijft staan om te zien hoe de wind waait vóór je ergens aan begint. Maar wist je dat die hele notie van in een boom klimmen om beter te kunnen kijken haar bekendste wortels heeft in een prachtig, warm verhaal uit de Bijbel? Het verhaal van Zacheüs.
Om de diepgang van deze tekst te begrijpen, mogen we even kijken naar wie die Zacheüs precies was. Hij was niet zomaar de buurman op de hoek. Hij was een hoofdtollenaar. In het toenmalige Palestina betekende dat: hij werkte voor de Romeinse bezetter en vroeg vaak veel te veel belasting geld om zijn eigen zakken te vullen. Kortom, de mensen konden hem wel schieten. Hij had geld genoeg, maar vrienden? Wie wiet?
En dan komt Jezus naar de stad. Iedereen loopt uit op straat. Zacheüs wil ook een glimp opvangen, maar ja... hij is klein. Tussen de menigte gaan staan is bovendien gevaarlijk; voor je het weet krijgt hij een welgemikte elleboogstoot van een boze stadgenoot.
Dus wat doet onze slimme tolbaas? Hij vergeet al zijn status, trekt zijn sjieke gewaad op en klom als een kwajongen in een wilde vijgenboom (een sycomoor). Hij dacht waarschijnlijk veilig verscholen tussen de bladeren te zitten om “uit de boom te kijken” wat die wonderdoener ging doen.
Maar Jezus loopt niet zomaar voorbij. Hij stopt, kijkt omhoog en roept hem gewoon bij zijn naam! Geen preek, geen verwijten over zijn corruptie. Gewoon: "Kom naar beneden, ik kom vandaag bij jou eten." Dat een gerespecteerde Rabbi over de vloer komt bij een zondaar, deed de bravere burgers natuurlijk enorm morren. Maar voor Zacheüs veranderde die ene blik en uitnodiging zijn hele leven.
Zeg nu zelf, is dat afwachtende "uit de boom kijken" niet herkenbaar? Denk maar aan het parochieleven hier bij ons. Er wordt een nieuwe activiteit georganiseerd in de parochiezaal Heirbrug of in de dekenij van Lokeren. Je twijfelt. Is dat wel iets voor mij? Ga ik daar wel iemand kennen? En dus kat-uit-de-boom-kijkend blijf je eerst wat op de achtergrond. Je observeert het vanaf een afstandje, alsof je veilig boven in je eigen vijgenboom zit.
Of denk aan hoe we soms naar andere mensen kijken. We hebben snel ons oordeel klaar over de buurman die nooit dag zegt, of de buitenlander die nieuw is in de straat. We kijken vanop een afstandje toe en trekken onze conclusies.
Maar het verhaal van Zacheüs leert ons twee dingen: 1) Soms mag je uit je comfortzone klimmen om echt te zien wat er gebeurt. Zacheüs durfde zichzelf een beetje belachelijk te maken om Jezus te zien. 2) De mooiste dingen gebeuren wanneer we uit onze boom komen. Pas toen Zacheüs uit zijn boom klom en de deur van zijn huis wijd openzette, vond hij weer vreugde en aansluiting bij de gemeenschap.
Dus de volgende keer dat je op een feestje of dorpsgebeuren staat en je voelt de neiging om stil in een hoekje de kat uit de boom te kijken... denk dan even aan die kleine, rijke tolbaas in zijn vijgenboom. Durf naar beneden te komen, maak een praatje, en wie weet welke mooie ontmoeting er vandaag op jou staat te wachten!
Orlando Garcia Duarte
